Preekkunst: de kunst van de kansel

Inleiding: hier gaat het over “wat is homiletiek”, preekkunst, waar gaat het over, etc.

Wat is homiletiek
Preekkunde, preekkunst, kunst van de kansel… Wat is homiletiek nu eigenlijk en waar komt het vandaan?

Exegese of Eisegese
Wellicht hoort dit artikeltje bij “de preek”, anderzijds… je hebt uitlegkunde en inlegkunde. Wel zo belangrijk om even het verschil naast elkaar te zetten.

Alles over Jezus
Je kan nog zo’n goede spreker zijn, maar als je niets te vertellen hebt dan is het redelijk nutteloos. Voor een prediker is er altijd één sleutel die niet mag worden vergeten.

Verschillende leerniveau’s
De Bijbel wilt uiteindelijk veranderen. Maar.. niet iedereen is het zelfde. En niet iedereen leert hetzelfde of luistert hetzelfde.

De prediker: Wie ben jij, waarom zou je preken, ben je geroepen, speel jij als persoon ook een rol?

Ben ik goed genoeg?
Gods woorden spreken, wie zou daar goed genoeg voor zijn? God heeft een opzienbarende manier van kiezen. De vraag is: ben jij beschikbaar?

Er is geen ander als jij
Iedere prediker is uniek. En wordt door God op een unieke manier ingezet. Want… er is geen ander als jij!

Je hart moet preken
Er zijn een paar momenten geweest waarop ik heb gemerkt dat preken anders werd. Een ervan was het moment dat ik besloot om niet vanuit de techniek maar vanuit het hart te gaan preken.

Mandaat voor je preek
Het is goed om even naar het begin te gaan: de vraag waar de preek voor is. Wat is het mandaat voor een preek, wat was de opdracht?

Niet alleen woorden
Fransiscus van Assisi zei ooit de beroemde woorden: “Predik altijd het evangelie en als het echt nodig is met woorden.” Bij predikers staat het gesproken woord vaak centraal.

De zenuwen te lijf
De zenuwen die opspelen zijn er niet voor niets. De adrenaline in je lijf zeggen je dat je er klaar voor bent, klaar om te gaan. Maar ze moeten je niet in de weg gaan zitten.

Coaching voor de prediker
Het is erg gezond om een coach of mentor te hebben. Een grote uitdaging voor de ervaren generatie. En nog meer gedachten naar aanleiding van een onderzoek onder predikanten.

Wees op tijd
Wat heeft het op tijd zijn met het preken zelf te maken? Op het eerste gezicht misschien niet zoveel. Alhoewel… Het is een goede gewoonte als prediker om bijtijds aanwezig te zijn.

De boom in de achtertuin
Deze illustratie vond ik om uit te leggen dat veel christenen de vroege bloei zien als het ultieme einde.

De preek: Hoe zit dat nu met de preek, opbouw, voorbereiding, inhoud, keuzes die je moet maken.

De voorbereiding
“Hoe lang duurt het om een preek voor te bereiden?” is een vraag die soms voorbij komt. Nou, afgezien dat het voorbereiden van een preek voor iedere prediker verschillend is, is het echte antwoord: jaren.

Verschillende preekstijlen
Er zijn verschillende manieren om dit Woord door te geven. Hier een aantal van deze stijlen op een rijtje.

De expositie
Iedere preekstijl heeft zijn eigen voordeel. Maar expositioneel spreken is een goede standaard! Wat is expositioneel preken eigenlijk?

De waarheid
Deze vraag wil ik stellen: wie bepaald eigenlijk wat waarheid is… Is dat de prediker of de luisteraar?

Meer dan onderwijs
Preken is iets anders dan onderwijzen. Waar gaat het bij preken dan om? 

De 3 A.M. test
Als je ‘s nachts om 3 uur wordt wakker gemaakt en je krijgt de vraag: “waar gaat de preek van komende zondag over” … dan weet je of je klaar bent voor de preek!

De kunst van het weglaten
Of het nu schilderen is, muziek, schrijven, theater… De kunst van het weglaten is een belangrijke stap om iets te maken van gewoontjes tot kunst.

De taal van vandaag
Een belangrijke les uit onze tijd in jeugdkerken was: zeg het maar gewoon, dan snapt iedereen het. Dat hebben we eigenlijk zo besloten: evangelie in normaal Nederlands.

Langs het lijntje
Een preek is een soort reis. Je gaat van A naar Beter… Oké, van A naar B. Je begint bij A en wilt uitkomen bij B. Trek een lijntje tussen deze twee en je hebt de routebeschrijving voor je preek.

De communicatie: De inhoud is de ene helft, maar hoe communiceer je deze inhoud op een goede en effectieve manier?

Non-verbale boodschap
Je non-verbale boodschap is het grootste deel van je boodschap. Deze non-verbale boodschap bepaalt voor het grootste deel wat je publiek oppakt van de dingen die je probeert door te geven.

Lichaamstaal
Lichaamstaal is een belangrijk onderdeel van je boodschap. Wat zegt je lijf, wat zegt je houding? De non-verbale boodschap is krachtiger dan je woorden.

Lichaamstaal (en welke je moet voorkomen)
Een kort overzicht met houdingen die je zou moeten voorkomen bij het presenteren.

Luister naar jezelf
Veel predikers hebben nooit of slechts incidenteel naar een preek van henzelf hebben geluisterd. Terwijl dat een belangrijke leerschool is!

De gemeente reageert
Als je preekt is het heel gezond dat de gemeente gelovig antwoord. Niet iedere kerkcultuur is dit gewend en zelfs niet iedere kerkcultuur staat het toe.

De vraag
Het lijkt een levenskunst te zijn om goede vragen te stellen. Wil je wijs worden? Leer om vragen te stellen! Ook in de preek dus!

Verbeter je sprekersvaardigheden
Hier een aantal eenvoudig toe te passen tips om je spreken in het openbaar te verbeteren.

Verhalen vertellen (video)
Kan jij verhalen vertellen? Belangrijk! Leonard Cohen (je weet wel, van ‘halleluja’) laat zien hoe je dat doet!

Verboden saai te preken
Als u denkt dat het verzamelen van bijbelse feiten en het op een podium staan met de Bijbel in je hand je automatisch geschikt maken om goed te communiceren heb je het heel erg mis.

De presentatie: Wat zien mensen van je? Hoe sta je erbij en hoe moet je nu een goede Powerpoint of Keynote presentatie gebruiken?

Dress to impress
Hoe moet je je kleden als prediker. Of hoe juist niet. Dress to impress. Of juist niet to impress. Wie maakt zich druk om het voorkomen van een prediker in de zondagse samenkomst?

De goede grap
De kunst van het (s)preken is ongeveer 51% amusement, 49% goede inhoud. Er is een groep mensen waar jij een boodschap aan mag doorgeven. Dat is meer dan alleen maar goede inhoud.

Presenteren als Steve Jobs (slideshare)
In deze presentatie een mooi overzicht van de presentatie geheimen van Steve Jobs. Doe er je voordeel mee! Al is de boodschap die jij te brengen hebt wellicht een hele andere :)

Zo geen PowerPoint
To powerpoint or not to powerpoint, that’s the question. Zeker als je moet preken. Don McMillan zet alle klassieke powerpoint fouten op een rijtje.

Waarom PowerPoint niet werkt
Een mooie presentatie die in vijf hoofdpunten aangeeft wat er nu misgaat met presentaties.