Letterwolk uit boek

Preekkunst: exegese of eisegese

2 min leestijd

Letterwolk uit boek

Ja, even twee moeilijke woorden die ik er maar gelijk even uitgooi. Soms zeggen de woorden namelijk alles, maar moet het even worden uitgelegd. Deze twee woorden, exegese en eisegese, hebben te maken met uitleggen van de Bijbel (of wel andere tekst dan ook, maar hier even concentreren op de Bijbel alleen). Als je theologie studeert of op een Bijbelschool les krijgt, dan krijg je het vak exegese, niet het vak eisegese. Wat is het en wat is het verschil?

Wat is exegese

Exegese is tekstverklaring / tekst-verklaren. En wordt vooral gebruikt in relatie tot de Bijbel. Je probeert te ontdekken wat de (oorspronkelijke) schrijver bedoeld heeft. En wat hebben de oorspronkelijke lezers begrepen? Belangrijk uitgangspunt hierbij dat mijn eigen ideeën niet echt belangrijk zijn, maar dat ik me maximaal inspan om te begrijpen wat er in de tekst staat.

Wat is eisegese

Bij eisegese wordt een tekst uitgelegd met als startpunt je eigen vooronderstellingen. Het is daarom niet objectief. Exegese probeert juist de vooronderstellingen weg te laten en precies uit een tekst te halen wat er staat. Doordat je uitgaat van je eigen ideeën is het wel logisch dat je er gemakkelijk naast zal zitten, niet dat zal begrijpen wat een schrijver heeft bedoeld.

Hoe lees jij?

Als je je niet bewust bent dat je gevangen zit in deze tijd, in je eigen tijd, cultuur, politiek en wereldbeeld dan ga je rare dingen doen met de Bijbel. Daarbij is er ook nog wel eens de neiging om een tekst ‘acceptabeler’ te maken aan de huidige denkwijze. Zodat een breed publiek het gemakkelijker zal accepteren. Of welke andere reden ook.

De vraag is: hoe vast zit jij vastgebakken in het denken van deze tijd en cultuur? Wat doe jij eraan om je los te maken van het denken van deze tijd en deze cultuur?

N.a.v. “A quick and easy lesson in hermeneutics