Generic selectors
Exacte overeenkomst
Zoek in titel
Zoek in content
Zoek in artikelen
Zoek in pagina's
Filter by Categories
Bijbel
Communicatie
Creatief
Films
Geek
God
Inspiratie
Internet
iPad
iPhone
Jongeren
Kerk
Leiderschap
Mac OS X
Persoonlijk
Preekkunst
Social Media
Tech
Verhaal
wordpress

Een gevaarlijke Bijbel, is het niet dominee?

11 oktober 2013

Hoe klein ik ook was, volgens mij ben ik nooit naar een crèche of zondagsschool tijdens de kerkdienst geweest. Ik zat in wat ze in de volksmond een zwarte kousenkerk zouden noemen. Al heb ik werkelijk geen idee of dat op zou moeten gaan in de letterlijke zin van het woord. Het was een zware kerk. Maar dat ging slechts voor een paar mensen op. De rest was redelijk normaal qua postuur volgens mij.

Het was een kerk die prima toeven is voor mensen die altijd hetzelfde willen, duidelijkheid, geen overwachte zaken. Van een vaste plek om te zitten, dezelfde opbouw van de diensten, zelfde ongemakkelijke stiltes, een zelfde wolkerige taalgebruik en altijd hetzelfde totale onbegrip.

Waar het allemaal over ging is lang aan me voorbij gegaan. Als ik eraan terugdenk weet ik in ieder geval dat het blah blah was. Veel woorden zonder iets te zeggen.

Alhoewel, er was wel veel variatie in de blah blah. Zeker sommige dominees. Alsof ze een spraakgebrek hadden. Of hadden aangeleerd. Maar het ging zo in de kerk. Zelfs mensen die ‘redelijk jong uitzagen’ hadden taal van een andere, vervlogen generatie.

Maar in die tijd heb ik zelden iemand normaal Nederlands horen praten in de kerk. Vanaf binnenkomst tot weggaan, allemaal niet even vrolijk maar wel constant altijd eenzelfde sfeer en emotie. Duidelijk, maar niet van deze tijd. Constant, maar zonder impact.

De Psalmen werden uit volle borst gezongen. Maar ik begreep er niets van. “Open tuwe mond. IJs van mij vrij moedig…” Het was populair op de lagere school, maar waar het over ging. Werkelijk geen flauw idee. Later kwam ik erachter dat het ergens over gaat.

En de Bijbel die op een bepaalde toon (ik denk dat ze het ‘gedragen’ noemden) werd voorgelezen klonk bekend vanwege een bepaalde manier van intonatie. Maar niet om te begrijpen.

En de preek was eerlijk gezegd uitstekende tijd om je ogen nog even dicht te doen. Zo’n heerlijke monotone stem die rustig brommend op de achtergrond je in slaap sukkelde.

Maar begrepen heb ik er nooit wat van.

Als er vreemden binnen kwamen, vreemden uit een andere (kerkelijke) werkelijkheid, keek ik mijn ogen uit. Of het aliens waren van een andere planeet. Soms verwonderd door het onaangepaste, onhandige gedrag. Want we waren toch allemaal gewend om ons precies zoals iedereen te gedragen. Met de maximale inzet: val niet op.

Wat ik heb geleerd in die tijd?

Wil je een eerlijk antwoord?

Niets. In ieder geval, niets over God. Wel over ‘hoe het hoort’.

En wat lees ik nu over de dominees uit de zwarte kousenkerk… Dat ze zich druk maken over ‘hoe het hoort’. Ze verdedigen een Bijbelvertaling die fysiek wel open gaat maar met geen mogelijkheid het hart kan binnenkomen. Gewoon, omdat het niet begrepen wordt. Mooi hoor, die Statenvertaling, daar zult u mij niet over horen. Maar het is zo moeilijk te begrijpen. Net zo moeilijk als Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc…

Lieve dominee, ik denk dat u mijn blog niet zult lezen. Want ook ik ben ondertussen een alien geworden die niet past binnen het bekende stramien van ‘zoals het hoort’. Dus daarmee luistert u toch al niet en ben ik afgeschreven. Sorry daarvoor.

Maar zou u zich alstublieft eens druk willen maken over waar het echt over gaat? En dat is niet een Bijbelvertaling en zeker niet ‘zoals het hoort’. Het gaat om de relatie met de levende God. De God die u vreest, naar ik hoop. En God met veel kleuren, verrassend vol genade. Hij spreekt vele talen. En niet alleen de uwe.

Zou u alstublieft willen zorgen dat mensen de mogelijkheid krijgen om God te leren kennen doordat ze de Bijbel kunnen openen met hun hart. Beperk de mensen niet in het luisteren naar de Allerhoogste.

En veroordeel alstublieft niet alles wat anders is als u.

Ter info: deze blog is geschreven als reactie op uitingen van o.a. ds. Van Eckeveld over de Herziene Statenvertaling. Bijvoorbeeld in het ND: ‘In het verleden is er treurnis over uitgesproken dat ambtsdragers en leden van de Gereformeerde Gemeenten meewerkten aan de HSV. Wij kunnen dat niet verbieden, maar we zijn er niet blij mee.

Foto: wikimedia.org

Wouter van der Toorn
Media Innovator & Art Director bij Jesus.net. Mijn tijd vul ik met nieuwe media, God, geloof, muziek, films. Over al deze zaken publiceer ik op mijn blog.
20 Comments
  1. esther

    Jammer dit.. persoonlijke frustratie.. Waarom hang je geen bord voor je kop met Jezus houdt van me? En dan geloof je daar nog echt in ook.. Vervolgens lees ik alleen maar denigrerende dingen over hoe jij vindt dat het gaat. En je denkt een punt te maken, alleen is het jammer dat jij het niet begrijpt, omdat zij wel gelijk hebben.. Zij zijn met hun ‘evenwichtigheid’ geen baar van de zee gelijk vriend. Jij snapt het niet, het is de grieken een ergenis en de jood een dwaasheid. De Heere heeft het aan de kinderen willen openbaren, niet aan de verstandigen.. Misschien is de straatbijbel een optie? Met straattaal uiteraard.?

    1. Wouter van der Toorn

      Hmmz, je begrijpt blijkbaar mijn punt niet. Ik beschrijf een flashback die ik had deze week na berichten over grote zorgen over andere Bijbelvertalingen. Voor mij bleef door een oude vertaling de Bijbel een gesloten boek.
      Als je punt is dat de Heer het aan kinderen heeft willen openbaren… dan gaat je relaas helaas niet op. Kinderen zullen het niet begrijpen. En dat van die straatbijbel is een karikatuur van mijn verhaal. Dat is jammer.

    2. Nellie

      Ik ben voor een goede vertaling, maar bij een goede vertaling hoort altijd nog een goede uitleg. En bovendien, zonder het werk van de Heilige Geest zelf blijft de Bijbel voor iedereen een gesloten boek, onafhankelijk van de vertaling. Wij hier in Albanie gebruiken een vertaling die dicht bij de Staten Vertaling zit, maar als ik jongelui hier hoor praten over Gods Woord, dan zie ik een kennis waar ik geweldig van kan genieten! Zij begrijpen de essentie van de boodschap. Waarom? Omdat de Geest hun leermeester is. Zelf zei me pas nog een jongen van 18 jaar ” Wij zijn nog maar enkele jaren met de Bijbel in aanraking gekomen, maar degenen die het geloven lijken al wel honderd jaar gelovigen te zijn. God heeft ons niet vergeten.” Ga voorzichtig met de dingen om en niet zo negatief hoor. Nellie

  2. Paul

    Ja, stel je voor dat je via de Straatbijbel zou proberen jongeren te bereiken die met geen mogelijkheid een kerk in te krijgen zijn – en al helemaal geen zwartekousenkerk. Je moet er toch niet aan denken, hè, Esther? Je zou bijna op een herder gaan lijken die 99 schaapjes achterlaat om dat ene schaapje te vinden. Laten we de lat zo hoog mogelijk leggen en vasthouden aan de tradities en vertalingen van vroeger, want die hebben we heilig verklaard. Ik vind het een helder verhaal, Wouter. Dank.

  3. Vebo

    Ik denk dat jij met welke vertaling dan ook er nog steeds niets van begrijpt. Jammer ook dat je daarvoor de ” zwarte kousenkerk” misbruikt, want let wel de Heere heeft daar wel mensen bereikt die gretig gemaakt zijn naar het woord. Niet dat de Heere aan een plaats gebonden is. Hij haalt ze uit heggen en steggen ( zal wel te oubollig zijn voor jou, maar ik weet zeker dat je weet wat ik bedoel)

    1. Wouter van der Toorn

      Zo dan, op twee wielen door de bocht. Waarom zou ik er nu nog steeds niets van begrijpen? Ik ontken volgens mij nergens dat er mensen met verlangen naar Gods Woord zitten in de zware kerk (excuus voor deze benamingen, maar dan begrijpt iedereen waar ik het over heb).

      Natuurlijk haalt God zijn kinderen overal vandaan (heggen en steggen). Daar zitten trouwens over het algemeen zwervers, verslaafden, hoeren, dealers, mensen met grote schulden. Maar God houdt zeker ook van belastingadviseurs, artsen, uitgevers, schrijvers, timmerlui… Maar wat dat dan weer met deze discussie te maken heeft begrijp ik dan weer niet helemaal.

  4. Marten Bakker

    Ik begrijp helemaal wat je bedoelt wat betreft de moeilijke taal. Als kind kon ik het vaak ook moeilijk begrijpen. Maar het is wel jammer dat je het zo beschrijft, dat het overkomt dat je alle ‘zware kerken’ en hun dominees over één kam scheert. (Ik probeer het voorzichtig te zeggen, want wellicht begrijp ik je intentie niet helemaal. Als dat zo is, zou je misschien een nuance moeten aanbrengen in je tekst, waardoor je deze misunderstandings voorkomt.) Ik ken genoeg dominees van deze ‘zware kerk’ die heel begrijpelijk proberen te preken en de kinderen erbij te betrekken. Niet iedereen is daar even goed in.
    Hoe dan ook, ik ben het met je eens over de begrijpbaarheid van de Statenvertaling en de bewoordingen van bepaalde predikanten, maar zeg het alsjeblieft met liefde. En niet generaliserend.

  5. Pim

    Je laatste zin lijkt de enige goede: ‘En veroordeel alstublieft niet alles wat anders is als u.’

    Dat zou ook mijn advies aan jou zijn.

    1. Pim

      Verhaal vertellen? Zeker. Maar de dominee uit jou vroegere kerk verwijten dat hij anderen veroordeeld en vervolgens in deze bovenstaande blog zélf alles veroordelen van deze dominee en die christelijke stroming? Dat strookt niet met elkaar.

    2. Wouter van der Toorn

      Als je het zo leest, dan snap ik dat. Ik ben ooit uit deze kerk gestapt (ondanks dat er nog veel vrienden zitten en ik ze een warm hart toedraag) en heb er jaren over moeten doen om af te komen van het continue oordeel dat ik had over alles wat anders was. Dat is wat ik had geleerd: bijna een ingeschapen argwaan tegen alles wat anders is. En het oordeel heb ik zelf erg gevoeld. Daarbij, lees het artikel waar ik naar link: zelfs mensen die een andere als de ‘gewenste’ bijbelvertaling lezen worden veroordeeld. Dat vind ik schokkend. En ik wil dat kunnen zeggen omdat mensen bij God worden weggehouden. Dat zou een dominee nooit mogen doen.

  6. Eline

    Advies: Lees Jacobus 3 eens…. En denk er eens over na, hoe je met broeders en zusters hoort om te gaan!

    1. Wouter van der Toorn

      Als we dan Bijbelteksten erbij halen, heb ik er ook een die ik bijzonder van toepassing vond: ‘Laat de kinderen ongemoeid, belet ze niet bij mij te komen, want het koninkrijk van de hemel behoort toe aan wie is zoals zij.’ (Matteüs 19,14)

  7. lennart

    Tjonge. Wouter geeft aan dat hij in die tijd niets heeft geleerd. En dan gaan mensen die zich aangesproken voelen op een mening van Wouter (altijd een zwaktebod!) dwars tegen hem in: doe normaal, keer je andere wang toe, waarom ben je zo gefrustreerd, misbruik dit niet ..

    Hier hebben we iemand die heel eerlijk verteld waarom hij is afgehaakt. Godzijdank later weer vastgegrepen door God. Maar hoeveel haken af en vertellen dit verhaal nooit?

    Nee, veel liever zou ik dan God willen danken dat de He(e)r(e) broeder Wouter heeft vastgehouden, ook of juist door de moeilijke momenten heen.

  8. Aadje

    Ik proef ook wat frustratie, (niet goed, wel begrijpelijk) maar ik herken, als lid van een ‘zware kerk’ -btw dat mag je best zeggen- ook veel dingen die Wouter schrijft en ik proef ook verdriet. En dat is denk ik het achterliggende gevoel.

  9. M

    Wouter, misschien had je deze blog toch niet moeten schrijven, je reageert op alle reacties bijna het zelfde : ‘je begrijpt mijn punt niet, ik mag mijn verhaal toch doen’.
    Dit mag zeker, maar misschien moet je het dan niet zo zwart-wit zeggen zoals je het hebt beschreven. Als mensen jou punt volgens jou toch niet begrijpen dan had je misschien ook niet zo hoeven te spuien op die dominees en kerk, en had je deze onnodige tweedracht ook niet hoeven te creëren.

  10. Marieke

    Tja, duidelijk geschreven vanuit pijn en frustratie. Maar die worden er niet minder om, als we ze als zodanig kunnen (h)erkennen. Ja, natuurlijk, Wouter schrijft enigszins sarcastisch. Maar hij maakt wel pijnlijk eerlijk het punt overduidelijk: dat mensen juist in de kerk van God afgehouden worden. Er zijn er zat zoals hij helaas.
    En gelukkig zijn er ook zat zoals hij, die toch – door alle kromme stokken heen – een weten van God hebben opgebouwd en via andere wegen gelukkig toch ontdekken hoe het eigenlijk had moeten zijn. En dan toch hun weg met Hem zoeken en vinden.
    Mijn verhaal is enigszins te vergelijken. Andere denominatie, zelfde onbegrepenheid, zelfde emotionele kou. Je zat al jaren met dezelfde mensen in dezelfde rij en kende ze als kind en tiener na al die jaren nog niet in het minst. Een kort knikje wellicht bij binnenkomst van een enkeling, door de meerderheid genegeerd. Een kerk vol van goed gemeende waarschuwingen tegen de zonde, met preken vol ‘wijsheden’ voor vroegere mensen, zonder doorgaans de link te leggen naar het gecompliceerde leven van de toen nog twintigste eeuw. En inderdaad, die malle ‘gedragen’ taal, alsof God alleen zo te bereiken zou zijn. Doe maar gewoon hoor, dan doe je al gek genoeg… God kijkt dwars door al deze poespas heen.
    In die kerk leerde ik dat God een hekel had aan de zonde. Bovendien leerde ik dat ik een zondaar was. Mijn conclusie als negenjarige: God had een hekel aan mij. Dat werd maar weer eens bevestigd door een ouderling, tevens vader van een vriendinnetje uit dezelfde straat en wel twee huizen verderop, die me niet terug groette toen ik hem tegenkwam, maar me straal negeerde. Bah, wat had die man altijd een nare, koude uitstraling.
    Zodoende kwam ik langzaamaan tot de conclusie dat God mij niet wilde. Nou, dan wilde ik Hem ook niet! Als kind zong ik stiekempjes (om geen uitbrander te krijgen van de volwassenen om me heen) iets anders zachtjes door die onbegrepen en voor kinderen oersaaie in onbegrijpelijke taal gezongen psalmen heen.
    ONDANKS die kerk ben ik tot God gekomen. Omdat mijn moeder ons kinderen soms voorlas uit een goede kinderbijbel, die wel duidelijk over Gods liefde sprak en die toonde dat God zijn macht wilde inzetten ten behoeve van wie Hem aanriep.
    Maar daarvoor moest ik wel eerst als tiener door crises heen gaan. En mijn jarenlang onbewust aangekweekte wantrouwen richting God stukje bij beetje overwinnen. Me laten terugwinnen tot Hem door andere jonge mensen uit veelal andere denominaties. En zodra ik Jezus als zeventienjarige mijn hart en leven gaf en meemaakte wat het betekent om opnieuw geboren te worden, had ik eerst veel counseling nodig om te herstellen van de vele wonden, mij onder andere in de kerk aangedaan.
    Voor mij was het onmogelijk om in de half dode kerk te blijven. Je moet nieuwe wijn niet in oude zakken doen, opdat de boel niet scheurt en alles verloren gaat. Maar die oude zakken pasten wel bij de oude wijn van het geloof van mijn moeder. Hoe het kan begrijp ik nog steeds niet, maar zij vond het wel fijn in die kerk. En dat mag ook. Daarvoor is ook ruimte. God heeft vele verschillende kostgangers. Of beter gezegd kinderen.
    Wouter, het spijt me voor jou, dat jij ook die liefdeloosheid lange tijd hebt ervaren. En dat veel mensen nog niet inzien wat je ze zo (in)dringend probeert duidelijk te maken. Namelijk dat het hoog tijd wordt om deze vorm van mis-handelen tegen te gaan. Te weerleggen vanuit diezelfde Bijbel, die vertaald in het Nederlands van anno nu, op veel punten wel degelijk makkelijk te begrijpen en voor ons persoonlijk leven relevant is, zelfs als kind. (Andere punten zijn meer ‘vlees’ zoals de apostel Paulus het zou noemen. Die leer je te waarderen na je periode ‘melk’. Beide zijn zeer waardevol, complementair en relevant in verschillende fases van het leven.)
    Kernpunt is dat God van jou houdt, van al die kinderen in zulke kerken, die ook nu nog emotioneel in de kou staan en geestelijk verwaarloosd worden. Ook al zijn er gelukkig altijd kinderen, die het anders ervaren kunnen.
    Die boodschap is misschien niet aangenaam om te horen voor sommigen, maar wel waar. Ook in mijn familie zijn er velen, die zich juist ook door zulke kerken verbitterd van God hebben afgekeerd, Zijn eeuwige afkeuring en vernedering niet langer verdragen kunnen en niet in het minst begrepen hebben, dat Hij heel anders is, dan veel mensen Hem uitdragen.
    Maar ook wij moeten de hand in eigen boezem steken, want ook wij ‘vertalen’ Hem vaak op onbegrijpelijke wijze richting anderen. Ook onze goede bedoelingen worden door velen niet waargenomen en totaal anders ervaren. Ook wij zijn – ofschoon gered – toch nog steeds in staat tot zondigen en verkeerde interpretaties.
    Moge God ons allen genadig zijn. Ons aan de ene kant leren elkaars moeilijkheden te (ver)dragen, ons aan de andere kant de wijsheid te geven moedig misstanden aan het licht te brengen. Ons de liefde geven elkaar in die liefde op te bouwen.

  11. annemarie

    Hoi Wouter,
    Wat herkenbaar! Ik ben groot gebracht in een gereformeerde kerk. Als kind begreep ik weinig van wat de dominee zei maar hij zal het wel weten en ik moest het toch eens gaan begrijpen? Naarmate ik ouder werd begreep ik het nog steeds niet. De dominee neemt één vers in de bijbel en maakt daar een preek omheen. Aangezien ik het verlangen had het te begrijpen las ik het stuk ervoor en erna ook. Vol verwachting luisterde ik naar wat de dominee ging vertellen….helaas begreep ik het dan nog minder. Zijn conclusie was meestal niet de mijne en dus heb ik lang gedacht dom te zijn. Ik liep het kerkwegje niet zoals het hoorde. Toen ik mijn man leerde kennen zei hij: “maar wat lees jij nou wat daar staat” of “waarom denkt jou kerk daar zo over” mijn antwoord was vaak ” weet ik niet of dat moet je maar aan de dominee vragen want die weet het wel. Op zijn vraag waarom ik het niet wist was ik stil. Ik besloot niet meer naar mensen te luisteren en hun meningen. Ik zou de bijbel als enige waarheid aannemen.
    Ook ik ben weg gegaan bij die kerk en kwam nog wel eens op visite bij mijn ouders. Mijn ogen gingen open. Mijn hart was besneden, de sluier voor mijn ogen weg. Geen wandeltochten tussen de berg sinai en het kruis van mijn Here Jezus en dan weer terug naar de berg sinai.( Heel verwarrend en een foute leer) Maar langs het kruis heen! Verder lopen, vrij!
    In die kerk zaten mijn man en ik op iemand anders zíjn plek en dus opschuiven. Toen nog wat verder want er waren nog mensen die blijkbaar een gereserveerde plek hadden. De preek was uit getypt en klaar om door de dominee gebracht te worden. Een lied gezongen vóór dat de dominee een hand geeft aan de ouderling zodat hij officieel niet in de dienst is. Door deze kerk en mijn opvoeding ben ik uiteindelijk wel gaan geloven en daarvoor alle dank. Maar de vrijheid die erbij hoort die kreeg ik later.
    Er zijn veel mensen nog niet wedergeboren in de kerk. Ik bid voor hun. Met het volgen van de wet ben je ten dode opgeschreven maar met het gebod “heb de Here uw God lief met heel uw hart, heel uw ziel en heel uw verstand en uw naaste als u zelf” komen alle tradities en eigen ikjes te vervallen. Word geen farizeeër die , zo zegt Jezus zelf, wel de wet verkondigd maar zich er niet aan houd. In de liefde zijn er regels zoals een kind straf krijgt wanneer hij iets stouts doet. Het is niet alleen maar in de liefde vergeten en vergeven. We doen allemaal alsof er niks is gebeurd bijvoorbeeld. God houd teveel van ons om ons te laten zoals we zijn ;-)

  12. Anja

    Ook ik kom uit zo’n kerk. Maar na behoorlijk wat omzwervingen ben ik tot deze treurige conclusie gekomen: andere, “vrijere” kerken veroordelen net zo veel. Op een andere manier en over andere dingen.

Een gevaarlijke Bijbel, is het niet domi…

door Wouter van der Toorn Leestijd: 3 min
20