jozef en maria en kindje jezus

Kerst: heidens of heilig?

4 min leestijd

Heb ik wat met kerst? Ja, je zou kunnen zeggen van wel. Wij hebben de kerstboom weer in de woonkamer staan. En dit jaar ook een kerststal, omdat we een plekje wilde hebben voor het kindje Jezus. Voor hem was de kerstboom niet een goede plek. Maar ik krijg steeds vaker vragen van christenen die zich afvragen of we een van oorsprong heidens feest moeten vieren. Ze vieren dan Chanoeka ofzo. Of helemaal niets. Hoe zit het eigenlijk?

Heidens

Het begon allemaal met de midwinterfeesten. Oude Germaanse stammen vierden op 21 december dat de dagen langer werden. Met lampen, kaarsen en vuur werd het boze verjaagd en het licht begroet. Het Joelfeest of de winterzonnewende werd overal in Noord-Europa gevierd. Vaak met allerlei cultussen en rituelen, waarbij flink werd gedronken. Van sommige vieringen is bekend dat de eikenboom centraal stond en er zijn zelfs aanwijzingen dat de boom werd versierd met lichtjes.

Ook in het laat Romeinse Rijk (de tijd van Jezus’ geboorte) werd de zonnewende gevierd. Het ‘Dies Natalis Solis Invicti’: de verjaardag van de onoverwinnelijke zon. Dit festival had te maken met een godheid die niet eens typisch Romeins was. Het ging om een zekere Mythras, een duistere Perzische god. Zijn vereerders hadden een complex systeem met rituele maaltijden. De datum van het feest: 25 december.

En oh ja, dat is toevallig ook de geboortedag van een paar andere goden: de Egyptische Osiris en de Griekse Adonis en Dionysus.

Je hoort het al: lichtjes, kaarsjes op tafel, lekker eten en drink, een verlichte boom en iets met religie. Het gebeurt allemaal al eeuwen rond de datum waarop wij kerst vieren.

Tip: lees ook “De kerstboomtraditie die geen Germaanse wortels heeft“. Hierin ds. Matthijs Schuurman over de geschiedenis van de kerstboom en de fictieve Germaanse achtergrond.

Heilig

Wat heeft dat met de geboorte van Jezus te maken, zoals de christenen dat nu vieren? Helemaal niks. De geboorte van Jezus en de midwinterfeesten staan eigenlijk los van elkaar. Waarschijnlijk is Jezus niet eens geboren in de maand december. Toch vieren we de geboorte van Jezus op 25 december, alsof die dag zijn verjaardag is.

Toen de eerste christenen naar West-Europa trokken om te vertellen over hun geloof, waren ze slim genoeg om niet meteen alle oude heidense gebruiken overboord te gooien. In plaats daarvan gebruikten ze het midwinterfeest om te vertellen over het ‘licht der wereld‘ – dat is een term die in de bijbel gebruikt wordt voor Jezus Christus. Het midwinterfeest veranderde in kerst toen de volken in Europa gekerstend (christelijk gemaakt) werden. En dus vieren we tegenwoordig met kerst de verjaardag van Jezus.

Heerlijk

Tja, Kerst kan dan wel een heidense achtergrond hebben, het is een van de weinige momenten dat het Goede Nieuws van Jezus zelfs door de winkelstraten galmt. Serieus, heb je wel eens gekeken naar een paar van die teksten?

Stille nacht, heilige nacht!
Vreed’ en heil wordt gebracht
aan een wereld, verloren in schuld;
Gods belofte wordt heerlijk vervuld.

Meer op “Het evangelie volgens de kerstliedjes“.

Ja, Kerst heeft deels een heidense oorsprong. Maar het is aan jou en mij om de inhoud eraan te geven. Het is niet voor niets dat Kerst symbool staat voor vrede. Daar kan niemand moeite mee hebben, toch? Vrede op aarde!

Ik vind het gewoon HEERlijk. Het kindje Jezus hoort gewoon in de voerbak in de stal. Heb je er moeite mee? Heb je er dan ook moeite mee dat God zich zo zichtbaar en bereikbaar wilde maken? Kwetsbaar, klein, willoos, armoedig, schattig…

Zijn naam is Jezus (Hij die redt), zijn naam is Immanuël (God zal er zijn, met ons), zijn naam is Christus (de gezalfde). Hij is de Koning, maar zo kwetsbaar, zo rusteloos, zo onbegrepen, zo opgejaagd…

Zo wilde God blijkbaar zichtbaar worden, zo wilde hij dat we hem eerst zouden zien. Voor mij is dat een groot mysterie.

 

Waardeer je dit artikel?
Overweeg een kleine donatie. Voor een volgend kopje koffie tijdens het schrijven bijvoorbeeld. Of als aanmoediging. Dank alvast!

Bedrag € -

Abonneer
Laat het weten als er
guest
15 Reacties
Nieuwste
Oudste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

olive
olive
3 jaren geleden

1

Unknown
Unknown
4 jaren geleden

Volgens mij en mijn Bijbel is het de bedoeling van Jezus dat wij alle volken tot Zijn discipelen maken. En hen leren te onderhouden AL wat HIJ geboden heeft. Ook staat mij bij dat na Zijn heengaan Wij het licht der wereld moeten zijn. Het laten behouden van afgoden door de volken en de afgoden inbrengen in de “christelijke wereld” is dus volgens de schrift fout. Nu hadden deze kerkvaders daar zo wie zo geen… Lees verder »

Oma Oma
Oma Oma
5 jaren geleden

Wie het Kerkelijk Liturgisch Jaar volgt heeft geen problemen met oude Tradities,maar houd ze zoals onze voorouders in ere.
Laat de Westerse Wereld haar eigen oude religie ,geloof en godsdienst,voordat we overspoeld worden met twijfels en chaos en fanatiekelingen die hun eigen godsdienstwinkeltje willen maken er eruit willen kopen dat in hun enge wereldje past.
We zien deze dagen wat tot godsdienstwaanzin leidt—

Halil
Halil
6 jaren geleden

Wat ik wel mooi vind is wat je weerlegd Wouter.
Dat christenen dingen van de anders gelovigen pakte om er een bijbelse draai aan te geven, tot overtuiging.
Ook Paulus gebruikte die tacktiek. :)

Jeroen
Jeroen
6 jaren geleden

 Wouter van der Toorn: Kerst is een Interessant onderwerp. Vraag jij je ook wel eens af hoe het komt dat er juist rond dit ‘feest’ zoveel gedoe en discussie bestaat? Gedoe en discussie welke je met Pasen en Pinksteren meestal niet hebt. Vraag jij je ook wel eens af waarom het kerstfeest nagenoeg over de hele wereld wordt gevierd en waarom er m.n. vanuit ‘de wereld’ geen enkel bezwaar lijkt te bestaan? Dat de geboorte… Lees verder »

Halil
Halil
Antwoord aan  Jeroen
6 jaren geleden

Een kerstboom hoeft van mij ook niet en kransjes etc, het gaat puur om Jezus die in belangstelling mag staan rond kerst. Velen willen bv Jeremia 10 aanhalen om dat als kerstboom te beoordelen, maar ik heb nooit een kerstboom gezien in een gewaad.. Tevens als je Jeremia 10 naast Jesaja 44 En Jeremia in context laat dan is dat nooit een kerstboom. Kijk menseb doen moeilijk dat de geboorte van Jezus gevierd worden omdat… Lees verder »

Marjolein
Marjolein
6 jaren geleden

Je zou dit filmpje eens moeten bekijken:http://m.youtube.com/watch?v=-RdJvQg7YqI

Ik denk dat het schokkend is dat we als christenen zoveel heidense gebruiken en feesten het hebben overgenomen. God zei niet tegen de Israëlieten dat ze maar een paar baälbeelden omver moesten halen en dan de rest leuk versieren zodat die afgod zo eng niet meer is en ook voor de kinderen erg keuk. Nee, God zei iets heel anders. Google ook eens op ‘krampus’.

mirri
mirri
6 jaren geleden

God heeft Zijn feesten allemaal een instelling gegeven. Hij heeft dat in eerste instantie voor het volk Israël gedaan. Maar door dat wij geënt zijn op de edele olijf (Israël) en door dat Yeshua (Jezus ) bepaalde dingen heeft gedaan tijdens deze feesten is dit al helemaal een reden dat wij dat ook mogen vieren. Maar met heidense geloven heeft God volgens de bijbel niets. Maar door dat kerkvaders dat heel slim hebben uitgepakt met… Lees verder »

A. Zweistra
A. Zweistra
6 jaren geleden

Dat mogen dan allemaal ‘feiten’ zijn, maar het gaat ten diepste om de hartelijke behoefte om een markeringspunt (dus de kerstdagen) te hebben om massaal (wat dat gebeurt ondanks alles en alle nostalgie en sfeer wel!) de geboorte van onze Verlosser te gedenken. En dat er lekker gegeten wordt, wel Hij is het Brood des Levens en gaf de opdracht “doe dat te mijner gedachtenis”. Natuurlijk zal het erop aankomen waar je hart echt vol… Lees verder »

Afra Geurs
Afra Geurs
Antwoord aan  A. Zweistra
6 jaren geleden

ik vind dat je groot gelijk heb er word evengoed al veel ophef gemaakt over de december feestdagen ik heb t zelfde gevoel bij kerst Feest VAN T LICHT DER WERELD ONZE HEER en geen heidense gevoellens.

alwina
alwina
6 jaren geleden

Als de ongelovigen dit lezen, heel goed, maar helaas is het zo dat veel mensen niet eens weten wat kerst inhoudt, het Engelse woord hiervoor is wat duidelijker, want want betekent het woord kerstmis, doet me denken aan de. Mis.