Generic selectors
Exacte overeenkomst
Zoek in titel
Zoek in content
Zoek in artikelen
Zoek in pagina's
Filter by Categories
Bijbel
Communicatie
Creatief
Films
Geek
God
Inspiratie
Internet
iPad
iPhone
Jongeren
Kerk
Leiderschap
Mac OS X
Persoonlijk
Preekkunst
Social Media
Tech
Verhaal
wordpress

Het tegenovergestelde van geloof

6 februari 2016

Dàt vond ik er een om even over na te denken: wat zou het tegenovergestelde zijn van geloof? Mijn eerste impuls is om te zeggen dat dat twijfel zou moeten zijn. Het ene geloof je immers, aan het andere twijfel je. Als je googlet op het antoniem van geloof kom je inderdaad een lijstje tegen dat o.a. bestaat uit: scepticisme, twijfel, ongeloof, wantrouwen, … En als laatste in het rijtje vind je nog een wat afwijkende mogelijkheid in het lijstje: het tegenovergestelde van geloof is zekerheid.

bankkluis

Als geloof niets te maken heeft met zekerheid, dan maakt dat van geloof ook een verhaal dat niet op een gegeven moment af is. Geloof is veel meer een reisgenoot door het leven heen. Altijd ben je onderweg, steeds weer sta je voor nieuwe situaties. Geloof maakt je niet ongevoelig doordat je in een huis bent getrokken van zekerheden, geloof is niet een pakketje zekerheden dat je netjes in de kluis kan stoppen om het maar in originele staat te bewaren. Geloof is juist open en kwetsbaar. Brene Brown (bekend van boeken als “de kracht van kwetsbaarheid”) zegt:

“Hoe meer ik kwetsbaarheid bestudeerde en hoe kwetsbaarheid en geloof invloed op elkaar hebben, hoe meer het me duidelijk werd dat geloof zonder kwetsbaarheid feitelijk extremisme is – het misbruikt geloof als een instrument van zekerheid. Geloof is dan failliet gegaan onder zijn eigen voorwaarden.”

Dus dat geloof van zekerheden en gesloten systemen is de doodsteek voor daadwerkelijk geloof. Katholiek priester en schrijver Richard Rohr schrijf:

“Mijn vrienden uit de wetenschap hebben iets als ‘het principe van onzekerheid’ en zwarte gaten. Zij vinden het prima om te leven in hun ontwikkelde hypothesen en theorieën. Maar veel religieuze mensen willen sluitende antwoorden hebben op dingen. We houden van duidelijkheid, oplossingen en helderheid, en denken tegelijkertijd dat we mensen van ‘geloof’ zijn. Het is vreemd dat precies dit woord ‘geloof’ zo precies het tegenovergestelde is gaan betekenen.”

Is mijn geloof niet het meest levend als ik niet meer alle antwoorden heb, maar dat ik kwetsbaar ben, mezelf open voor nieuwe inzichten, voor andere mensen, voor andersdenkenden?! Geloof is een heilig en diep vertrouwen dat niet los staan van je emotionele wezen. Het enige zekere aan geloof is dat je je vasthoudt aan iets waarvan je hebt besloten het te vertrouwen. Dat is het. Maar zodra alles gegoten wordt in glanzende zekerheden en systemen, vaak omhangen door mantra’s van te gemakkelijke antwoorden, dàn is er maar weinig sprake van geloof. Dan is er slechts sprake van hol fanatisme.

Je krijgt trouwens echt geen crisis in je geloof als je vragen begint te stellen. Maar wèl als je vertrouwen is beschadigd, bijvoorbeeld in mensen die je vertrouwde, in een kerk of in een religieus systeem.

Misschien is het tijd om valse zekerheden overboord te zetten.

Wouter van der Toorn
Media Innovator & Art Director bij Jesus.net. Mijn tijd vul ik met nieuwe media, God, geloof, muziek, films. Over al deze zaken publiceer ik op mijn blog.
9 Comments
  1. Arie-Jan Mulder

    Voor mij is geloof, ook vanuit de letterlijke betekenis, vooral trouw en betrouwbaarheid. Als je daar oog voor krijgt zie je het overal terug. Bijv. de gelijkenis van de talenten: de knechts worden gewaardeerd omdat ze ‘goed en trouw’ zijn geweest. Dat vind ik heel erg mooi (zie voor meer “De gelijkenissen van Jezus’, alleraardigst boekje van mijn hand).
    Het tegenovergestelde van geloof, van trouw, van verbondenheid met God en met de ander, is dan veeleer egocentrisme, onverschilligheid enz.
    En ja, die trouw of dat vertrouwen kan beschadigd raken, zoals je zegt. Such is life. Daar moeten we mee dealen en gewoon weer zelf trouw zijn (met inachtneming van verstandige grenzen, maar dat is een ander chapiter….)

    1. AFB65

      Ik denk dat onder gelovigen nu juist veel egocentrisme en onverschilligheid voorkomt. Alsof men zelfs een reden ervoor heeft, al zo vaak meegemaakt dat God precies wil wat een gelovige wil, hoe is het mogelijk?
      Trouw en vertrouwen kom ik nu juist tegen bij ongelovigen, alsof ze niet anders kunnen, terwijl een gelovige vaak excuus heeft van ik zal bidden of zo.
      Alsof de verdeling gelovigen/ongelovigen heel anders is dan de mensen zelf zeggen en denken.

  2. EJ (Losing Your BFF)

    Ik heb wel eens horen zeggen: het tegenovergestelde van geloof is niet twijfel, maar bewijs.

    Een zekerheid die gebaseerd is op lucht is waanzin, en dat zijn ook zeer irritante ‘gelovigen’. Daar heb je helemaal gelijk in.

    Maar een zekerheid die gebaseerd is op bewijs (bijvoorbeeld: water is zwaarder dan lucht) is geruststellend, en kan op verder gebouwd worden.

    1. AFB65

      Bewijs is ook maar zo relatief, we bewijzen wat we kunnen passen in ons denken. Als we dieper wetenschap ingaan, komen we wel bewijzen tegen, maar past het al niet meer in ons denken. We zijn zelf beperkt.
      Bijvoorbeeld, we bestaan allemaal uit energiepakketjes, alles om ons heen bestaat uit energiepakketjes. En de grote wetenschappers denken nu dat alles wel eens een projectie kan zijn. Een soort computergame, maar van waaruit gestuurd? Of niet gestuurd.
      De manier van bewijzen nu is als zwemmen in een oceaan, zonder een bodem als draagvlak voor onze bewijzen.

    2. Anthony Ruijtenbeek

      Ironisch genoeg werd het woord dat in het NT werd gebruikt voor ‘geloof’, πιστός voorzover ik weet, in het Koine vooral gebruikt in de context van forensische bewijsvoering.

      Wat mij i.i.g.de eerste stappen heeft doen zetten richting het katholiek geloof, is juist die wetenschapsfilosofische discussie over bewijsvoering, en dan met name de verwikkelingen rond die Wiener Kreis vond ik erg interessant. Dat was de laatste grote en m.i. sympathieke poging om een systeem te ontwerpen waarmee je ware van onware uitspraken kon onderscheiden. Juist díe poging is uitgemond in het postmodernisme.

  3. waterlelie

    “Wie in de Zoon gelooft heeft eeuwig leven, wie de Zoon niet wil gehoorzamen zal dat leven niet kennen; integendeel, Gods toorn blijft op hem rusten” (Johannes 3:36).

    Het tegenoverstelde van geloof in dit vers is niet twijfel of ongeloof, maar…… ongehoorzaamheid.
    W/lelie

  4. AFB65

    Ben het helemaal met je eens dat geloof al snel fanatisme wordt. Geloof wordt ook gebruikt om een wij te formeren, en die wij moet zich aan de regels van de kudde houden en daar moet men precies de regels volgen.Nadenken is verboden.
    Op zich ook wel logisch als men wil geloven dat iemand is opgestaan, dat gebeurt niet zo vaak, en is eigenlijk al de bron voor een geloof zonder nadenken. Ergens is dat al heel vreemd, waarom gebruik maken van een opstanding? Ergens idee dat God toch ook wel zou weten dat dat tot problemen zou leiden.
    En dan zullen sommige gelovigen misschien zeggen, ja maar, dat is bewezen, maar dat is niet zo, dat is nu juist weer geloof.
    Sommigen zullen zeggen, ja maar, daar zit essentie geloof, en da’s ergens weer heel vreemd, waar moesten mensen dan in geloven voordat Jezus op aarde kwam?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

God

Het tegenovergestelde van geloof

door Wouter van der Toorn Leestijd: 2 min
9