Clicky

Geloven, maar niet in de kerk van nu

19 maart 2017

Ik kom steeds meer christenen zònder kerk tegen. Wèl christen zijn, zich zeker ook gelovig noemen, maar geen plek meer vinden in een kerk. Ik snap het ook wel. Wat mis je als je niet ter kerke bent gegaan? Wat wordt de wereld nu mooier van een kerkdienst? Dàt vind ik nou een interessante vraag.

Steeds vaker voel ik me wat bezwaard als ik zelf op het podium of de preekstoel sta, want de hele opzet van de kerkdienst is zo gericht op de mensen en het is vaak behoorlijk eenrichtingsverkeer.

Probleem van de kerkdienst

Vinden dat de kerkdienst mooi is geweest omdat je weer wat nieuws hebt geleerd, die reactie ken en herken ik wel, maar legt ook een deel van het probleem bloot: waarom zou je iedere keer weer iets nieuws moeten leren over God? Als het doel van een kerkdienst is dat je weer wat nieuws moet leren, dan is de kerk dus een kennis-instituut geworden in een omgeving waar geloof vooral gaat over het accepteren van de juiste leerstellingen en dogma’s. Dan wordt geloof ook gevoed door de juiste uitleg over hoe het nu precies zit, daar draait geloof vooral om de vraag of je wel het goede geloof en op de goede manier gelooft. En daar moet je je als kerk duidelijk gaan onderscheiden van andere kerken die hun leerstellingen andere accenten hebben gegeven. Je snapt dat daar problemen uit voortkomen.

Hoe kan het anders?

De vraag die steeds meer in mij begint te groeien is de vraag naar hoe je dit anders zou kunnen doen. Een geloof dat niet op kennisoverdracht is gericht, maar een geloof dat over meer en misschien wel iets heel anders gaat dan dat. Dus niet het hoofd met kennis proberen te vullen, maar het hart in beweging te zetten. Ook niet geloof dat gericht is op het individu, maar juist de grotere massa. En niet naar binnen gericht, maar op het hele leven.

Niet voor mij

Ik denk niet dat er een kerk voor mij moet zijn. Onze maatschappij leert me al genoeg hoe ik voor mezelf moet opkomen, hoe ik belangrijk ben, ik, ik, ik. Voor mij hoeft de kerk daar niet ook aan mee te doen. Voor mij hoeft er geen altaar voor de mens te worden ingericht. En ik hoef ook geen recepten voor eindeloos succes, zèker niet vanaf de preekstoel. Voor mij hoeft er geen kerk te worden ingericht om zoveel mogelijk hip en van vandaag te zijn. Waarom jezelf vermoeien? Waarom zou een kerk zich inspannen om te proberen te concurreren met een snelle individualistische samenleving? Sneller krijg je het niet. Individualistischer denk ik ook niet.

De kerk heeft al oude papieren en heeft eeuwen overleefd. Daar zit meer van waarde onder het stof verborgen dan velen doorhebben.

Opnieuw uitvinden

Misschien moet de kerk zich weer opnieuw uitvinden. Niet gericht op dogma’s, leerstellingen en bejaarde geloofsstellingen. Maar juist wèl gericht op het delen van verhalen die raken. Zodat we weer kunnen leven in de verhalen van weleer. Verhalen die niet meer in het hoofd passen, die ook niet bedoeld zijn voor eindeloze exegese. Verhalen die een glimlach en een traan veroorzaken. Verhalen die een droom in je laten groeien.

De overdracht van waarden gebeurde altijd al door het hervertellen van verhalen. Ook geloofsoverdracht vond altijd al vooral plaats door het hervertellen van oude verhalen en niet in lessen in de collegebanken.

Ik zou graag weer een kerk zien die niet draait om het individu, ook niet altijd maar weer (heel vermoeiend) iets nieuws moet proberen te bieden, ook niet een waar ik altijd maar weer iets nieuws moet leren. Vertel me maar mooie verhalen. Leg het maar niet teveel uit, maar geef ruimte om te dwalen in de grote ruimte waarin de verhalen zich afspelen.

Dit is slechts een van de facetten waarin de kerk zich weer opnieuw zou kunnen vinden. Natuurlijk weet ik ook wel dat er vele soorten en smaakjes kerken zijn. De ene groep is de andere niet. En we zitten ook nog eens allemaal anders in elkaar, we worden allemaal op een andere manier geïnspireerd. Maar het zou een mooie eerste stap zijn om de dogma’s in te wisselen voor prachtige verhalen.

Andere interessante blog post

  • Niet meer thuis in de kerk05-06-2015 Niet meer thuis in de kerk Het blijft een bijzondere relatie… die met de kerk. Diep van binnen houd ik van de kerk en denk ik steeds terug aan gesprekken die ik een paar jaar […]
  • De God van Stef Bos en van Matthijn Buwalda13-09-2016 De God van Stef Bos en van Matthijn Buwalda Toen ik het liedje 'Lichtjes in de mist' tegenkwam, was ik eerlijk gezegd wel verrast. Matthijn zingt samen met Stef Bos het liedje waarin ze […]
Wouter van der Toorn
Media Innovator / Art Director bij Jesus.net en Internet pastor. Mijn tijd vul ik graag met nieuwe media, geloof, kerk, de Bijbel, muziek, films. Over al deze zaken publiceer ik hier op mijn blog.
7 Comments
  1. Harm-jan Dijk

    Ik ben met je mee op zoek. Ik zoek ook naar een kerk waar dit kan, verhalen delen, helpen, leren, geven, samen zijn. Heb het nog niet gevonden. Ben wel op zoek.

  2. Stefco Klaver

    Beste Wouter,
    Dank voor het delen, herkenbaar.
    Tijdens het lezen realiseer ik me dat ik iets van wat je beschrijft tegenkom in de Rooms-katholieke kerk.
    Dat wanneer ik daar een viering meemaak, ik aanschuift in een oude traditie waar men minder de neiging heeft om die aan te passen aan deze tijd en waar ruimte is voor her niet begrijpen. Delen zonder (altijd) college, ruimte voor het verhaal en de mystiek.

  3. Ad Seelt

    De uiteindelijke oorsprong van de kerk ligt volgens Torben Sondergaard, in het vroege rome van Claudius, (300 na Chr.) als poging het onuitroeibare christendom te integreren in het romeinse leven. En eerlijk gezegd vind ik dat persoonlijk wel aannemelijk. Daaruit kwam de R.K. kerk voort en de afsplitsingen daarvan. Het nieuwe testament laat zien dat de bijeenkomsten van gemeenten bij mensen thuis gebeurden en tot doel hadden elkaar te inspireren en aan te zetten tot verbreiding van het geloof. Dit door middel van onderwijs via brieven (van bv. Paulus en andere apostelen) en overleveringen en uitwisseling van vertellingen en ervaringen. Heden ten dage zijn die apostelen er niet meer, maar hebben we de bijbel, hoewel ook daar veel mensen al aan twijfelen. Die zou door de kerk geredigeerd of zelfs geschreven kunnen zijn. Dat kan, maar waarom is die dan zo lang verboden geweest door de R.k. kerk? Er zijn nog wel mensen die zich als apostel voordoen, maar die vallen meestal snel door de mand, vragen vaak geld voor allerlei zaken als gebouwen en zo. Dus we zijn op onszelf aangewezen. Volg dus je hart, als je doet wat je doet uit liefde voor je naaste en erop vertrouwt dat God en Jezus bestaan en je leiden kan het niet fout gaan.

    1. Eva

      In de romeinse tijd is inderdaad de kerk van het christendom ontstaan tegenover de afgoderij van de rest van de bevolking, zoals men vertelt. Wat de christelijken afgoderij noemde, begon net zo goed een plek te krijgen in de christelijke kerk, omdat dat eigen is aan elk mens (naast werelds bezit, vooral het afschuiven van schuld)
      Het was niet de r-k kerk in die dagen, maar dé kerk van alle christelijken.
      Woorden en interpretatie maakten verwarring, conflicten en splitsing, zoals ook nu alle dagen nog gebeurd.
      Zoals ook de reformatie was, conflicten over interpretatie van woorden die honderden jaren geleden in een andere taal waren opgeschreven en diverse keren vertaald naar eigen goeddunken. Daarna pas ontstond de r-k kerk.
      Nooit is in de r-k kerk de bijbel verboden, het is duidelijk dat je niet uit die hoek komt en interpreteert , dat waar de kerk in de middeleeuwen verkondigde dat een heilig boek alleen gelezen mocht worden door ingewijden (=opgeleiden) hetzelfde is als verbieden.
      Als je enigszins bekend bent met wat geloof inhoudt, weet je dat het gaat om een mystiek proces, wat in elke cultuur voorbehouden was voor een selecte groep ( denk aan medicijnmannen, hogepriesters, druïdes, maar ook aan de magi van de perzen of zelfs de farao’s van de egyptenaren).
      ‘Mystiek (van het Griekse μυστικός, mystikos, ‘geheimzinnig’) betreft het hartstochtelijk streven naar een persoonlijke vereniging van de ziel met God. De term mystiek verwijst ook naar de achterliggende leer over kennis en persoonlijke ervaringen van toestanden van bewustzijn voorbij de normale menselijke perceptie.’
      Er waren ( en zijn) vergaande rituelen om de band tussen het menselijk zijn en de goddelijke wijsheid te ervaren, die wij in onze tijd veelal verloren zijn. In de oorspronkelijke kerk waren deze rituelen nog bekend en beoefend. ( wellicht interessant je te verdiepen in de rozekruisers)
      De niet te stuiten verwereldlijking maakte dat de reformatie eiste dat een ieder ‘volwaardig’ lid van de kerk moest kunnen zijn, zonder deze inwijdingen te kennen ( die binnen de kerk overigens ook in waarde daalde). Met als gevolg dat de inspiratie ( in de enige echte betekenis van het woord , door god ingegeven) uit de kerk geband werd en de verwereldlijking in ras tempo toenam. Met name in de niet r-k kerken omdat daar de oorspronkelijke gedachte van mystiek geheel en al geen plaats kreeg.
      En zo is de rol van de kerk opeens verandert in een geografische plaats van samenkomst. En dat is niet wat velen zoeken in de kerk.
      Echter is het ook niet zo, dat wat jouw of iemands hart maar ingeeft of een eigen interpretatie van bijbelteksten, is, wat ooit het christelijke geloof was of bedoelt heeft. Zonder een (mystieke) verdieping is dat evenveel als je naaste uit kortzichtigheid veroordelen.
      Kort gezegd zit er geen spiritualiteit in, net zo min dat zit in naar de kerk gaan. Het komt vaak neer op het creëren van een postvakje waar vooral de moeilijkheden van het leven in geparkeerd worden zonder het mysterie van het leven te willen doorgronden. Liever bezig zijn met nog mooiere auto, verdere vakantie en duurdere telefoon, of wat ook maar voor wereldlijk geluk ook maar.
      Dat moet toch god’s wil zijn?

  4. Gijsbert den Hertog

    Ik maak deel uit van een gezin met broers en zussen en heb zelf ook weer een gezin met vrouw en kinderen. Een heel divers gezelschap met elk zijn eigen denk- en leefwereld. De een zie je wat meer dan de ander, met de een heb je ook meer dan met de ander en die verschillen zullen er dan ook altijd zijn. Ondanks al deze diversiteiten met je eigen familie is er toch steeds behoefte om elkaar te ontmoeten en naar elkaar om te zien en te horen hoe het met die ander is.
    De kerk is het gezin van God met ook een grote diversiteit van mensen, die elkaar opzoeken en elkaar bemoedigen. Wij zijn ook niet geschapen om alleen te zijn, het individualisme wat in de wereld heel sterk naar boven komt is niet wat Jezus Christus verkondigde, Hij heeft ons “broeders (en natuurlijk inbegrepen ook zusters ) genoemd”.
    De kerk is een plaats waar Christus ons oproept om elkaar te dienen, zoals Hij ons diende. Laten wij met elkaar eraan werken de kerk weer zo’n plaats te laten worden in deze tijd.

  5. wietze baron

    Dan wel consequent zijn en verhalen van christenen, moslims, boeddhisten, Hindoes, natuurgelovigen en ongelovigen wellicht bij elkaar laten komen, anders wordt het weer zo’n sektarisch gedoe.

  6. Henry van der Burgh

    Beste Wouter, Je schrijft herkenbare thema’s. De kerk zou zoveel anders, zoveel meer kunnen en moeten zijn. Tegelijkertijd ontkom ik er niet aan dat ik een bepaalde tegenstelling in jouw bericht tegenkom. Je schrijft dat de kerk minder om het individu zou moeten draaien en tegelijkertijd stel je jouw eigen verlangens op de voorgrond in de trend van geef mij maar een kerk met mooie verhalen.

    Persoonlijk denk ik dat de kerk naast het dienen van God juist zeker op de individu gericht moet zijn. Maar dan niet de individuele individu, maar alle mensen om ons heen. We zijn in de kerk te vaak vergeten dat 90% van het evangelie zich afspeelt op straat, of bij de mensen thuis en niet binnen die vier kerkmuren.

    Zelf ben ik ook wel bekomen van de huidige manier van kerk zijn. De voorganger, oudste, dominee of wie dan ook vertelt wat van de kansel en de menigte luistert. Het muziekteam speelt wat en de menigte mag volgzaam meezingen. Allemaal niet verkeerd, maar wel als dit alles is. Vervolgens zegt de leiding dan ook nog eens dat de kerkleden alleen maar de stoelen warm houden. Ja zeg, daar zijn ze in het huidige systeem toch ook voor opgeleid? Waar wordt in de kerk het talent van de leden naar boven gehaald? Waar wordt aangemoedigd dat de leden juist ook een taak, bediening, project of anderszins mogen uitvoeren? Waarom moet alles draaien om de leiding die dan vervolgens klaagt dat ze overbelast zijn? Ja nogal logisch wanneer je alles naar jezelf toetrekt.

    Bij Jezus was dit geheel anders. Hij investeerde drie kostbare jaren in het onderwijzen, trainen en uitzenden van de twaalf discipelen. Daarbij was Hij constant in gesprek met de mensen en zorgde Hij voor de noden van de mensen. Hij gaf eten, genezing, onderwijs en leiding aan iedereen om Hem heen. Grotendeels buiten op straat, of in de huizen en een enkele keer in de synagoge…..
    Het is triest dat kerken volgepakt met christenen van de ene samenkomst, bijbelstudie, kringavond, seminar, genezingsdienst enzovoorts naar de andere samenkomst, bijbelstudie enzovoorts loopt, terwijl ondertussen de wereld om hen heen nog net zo hard verloren gaat.

    Ik zoek naar een kerk die weer gericht is op de mensen buiten de kerkmuren, de mensen die nog geen hoop hebben en nog geen richting kunnen geven aan hun leven. Of op bezoek gaan bij de mensen die bijna letterlijk dood gaan van eenzaamheid. Ik zoek naar een kerk die weer naar de mensen toe wil gaan en de voeten van de naaste wil wassen. Misschien moet ik maar eens naar buiten gaan, of mijn deur open zetten…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

God

Geloven, maar niet in de kerk van nu

door Wouter van der Toorn Leestijd: 3 min
7