Clicky

Kan God wel persoonlijk zijn, als hij niets zegt?

5 maart 2017

Vaak wordt gezegd dat een van de unieke kenmerken van het christelijk geloof een persoonlijke omgang met God is. En bij een persoonlijke omgang wordt dan specifiek een relatie met God bedoeld. En nog preciezer is die relatie het tegenovergestelde van religie. Goed, dat zijn een twee grote thema’s in drie zinnen waar ik het over wil hebben: persoonlijke omgang met God en religie vs. relatie.

Persoonlijke omgang met God

Als ik heel eerlijk ben, dan staat deze uitdrukking van ‘persoonlijke omgang met God’ voor een soort geheimzinnig box die voor mij nooit is ontsloten. Ik wil het eens goed bevragen, want het klinkt me op zijn minst nogal subjectief in de oren. Daarnaast ook nogal emo. Nu is er niet zo heel veel mis met emo, maar het is voor sommige mensen gewoon wat lastig om hun geloof vooral als emotie te zien.

Daarnaast blijkt er in de praktijk geen sprake te zijn van een persoonlijke relatie aangezien er slechts eenzijdige communicatie plaatsvindt, namelijk ik in mijn gebeden. En ook de emotionele toenadering is nogal onduidelijk. Want waar moet ik nu heen bidden? Naar boven kijken is leuk (de meeste mensen kijken naar linksboven, let maar op), maar ik kijk dan echt een hele andere kant op als mensen die bidden tot de Almachtige maar zich in de USA of in Nieuw-Zeeland bevinden, om maar even een zijstraat te noemen. Waar is God, en luistert (voor het gemak) hij eigenlijk wel. Hoe weet ik dat?

Ook als ik probeer signalen op te vangen, dan is dat nogal eens onduidelijk. Ze zijn namelijk enorm subjectief. Je kan wachten op een fijn gevoel. En ik moet eerlijk zijn, want vrede is regelmatig een reactie op je proberen te richten op God, op gebed en spirituele toewijding. Ik zeg niet dat het er niet is, maar wel dat het… lastig is.

Religie versus relatie

Het is een paar jaar terug nogal populair geworden om te zeggen dat je geen religie volgt, maar een relatie met God hebt. Jefferson Bethke postte 5 jaar geleden ‘Why I Hate Religion, But Love Jesus‘ en was destijds een grote hit. De boodschap: religie is slechts een set van regels, relatie gaat om leven. En ons geloof is geen set met regels, maar gaat om een relatie met God. Dus ik volg geen religie maar ik volg Jezus.

Maar wees nou eerlijk: als je hebt over het zien van het christelijk geloof als een relatie van God of een relatie met Jezus, dan is dat ook gewoon een religie. En daar zeg ik helemaal niets geks mee. Het is zo’n uitdrukking waarin opeens hele volksstammen denken de sleutel te hebben gevonden: johoo, ik ben niet religieus, ik ben een volgeling van Jezus! Alsof dit een tegenstelling is. Nee, dat is dus ook een religieuze overtuiging. Er is geen tegenstelling tussen die uitdrukkingen, dus zullen we daarmee ophouden?

Zo, dat heb ik ook weer gezegd. Nu maar weer verder over die persoonlijke omgang met God.

Waarom zegt God niets?

In een gezonde relatie is er een gesprek dat kan worden gevoerd. Maar, wees nu eens eerlijk, hoe vaak heeft God je iets teruggezegd? En toch, voor veel mensen is een van hun ultieme redenen om te gaan geloven, een spirituele ervaring. Tegelijkertijd is dit nu net allemaal niet hard te maken. Was het God, was het een fijne groep mensen waar je in werd opgenomen, was het een besluit om je geen zorgen meer te maken maar de weg van geloof te gaan en kon je daardoor eindelijk dingen loslaten?

Misbruik maken van onduidelijkheid

Nu laat deze onduidelijkheid in Gods communiceren met de mens (je mag het ook onduidelijkheid van het begrijpen van de mens van God noemen) nogal ruimte open voor de speciale mensen, mensen die wèl hebben uitgevonden hoe God communiceert, wat Hij te zeggen heeft in specifieke situaties. Het werkt trouwens als geestelijk werker goed hoor. In je preek klinkt het toch interessanter als je zegt: ‘God maakt me deze week duidelijk dat…’ terwijl je ook kan zeggen: ‘deze week liet de gedachte me niet los dat…’ In principe kan je hetzelfde zeggen, maar de laatste haalt een goddelijke claim eraf.

Die goddelijke claim die door een prediker, evangelist of andere loslopende christen kan worden gemaakt, daar gaat het nu net regelmatig fout. Het is een methode om een geestelijke positie in te nemen, een waaruit je een ander kan manipuleren.

Recepje voor een spirituele ervaring

Even eerlijk hè, als je voor een groep van zeg 250 mensen staat te spreken, dan weet je dat het grootste deel van de mannen ooit porno heeft gekeken, dat een deel eraan verslaafd is en dat de meesten hier niet over praten omdat het nogal een schaamtevol thema is. Dus ja, je kan wel zeggen dat God je op je hart heeft gelegd om hier een speciale boodschap voor te vertellen, hier hoef je geen hogere wiskunde voor te hebben gestudeerd. Je weet tegelijkertijd dat misschien wel 10% van de mensen onder je gehoor iets van misbruik hebben meegemaakt. En je kan ook wel raden dat een substantieel deel van de westerse mens last heeft van een laag zelfbeeld.

Wil je dat een deel van je gehoor je helemaal geweldig vindt, ga op een van deze thema’s zitten en doe er een vleugje ‘de Heer maakte me duidelijk…’ uitspraken bij en je zit gebakken. Voor dit bovenstaande heb ik geen Heilige Geest nodig.

Zo lief had God de wereld?

Dus ja, wat blijft er dan over van een persoonlijke omgang met God. Is dat gewoon een mooie gedachte, maar werkt dat in de praktijk niet. Of is het een effect van een nogal individuele kijk op geloof. Er zijn vele liedjes in de trand van ‘Mijn Jezus, mijn redder’ en ‘Ik weet, Hij heeft mij gered’, en ik hoor ook bij de generatie die hiermee op is gegroeid, misschien omdat de generatie voor ons iets ontdekte: God is niet alleen maar een of andere droge theorie.

Ik denk dat Billy Graham het was die het groot maakte om Johannes 3 vers 16, het evangelie in een notedop, een beetje aan te passen. Lees de zin ‘Zo lief heeft God de wereld…‘ maar als ‘Zo lief heeft God {je eigen naam}…’ Als je dat maar vaak genoeg doet, dan vergeet jje op een gegeven moment dat er staat dat God de wereld liefheeft. In een omgeving waar geloof individueel is geworden, en dat is bijvoorbeeld ook in omgevingen waar je altijd maar moet bidden om een nieuw hart, daar wordt vaak vergeten dat de de blik in de oude boeken van de Bijbel vooral gericht is op Gods handelen met de wereld, de mensheid, door alle tijden heen. En zelfs het individu staat in dienst van het grote collectief.

God van het volk

Het Joodse volk had het altijd over hun God, de God van het volk. Lees de oude boeken, God heeft een plan. Ook hyperpopulaire bijbelteksten als Jeremia 29 vers 11 (Mijn plan met jullie staat vast – spreekt de HEER. Ik heb jullie geluk voor ogen, niet jullie ongeluk: ik zal je een hoopvolle toekomst geven) worden helemaal persoonlijk toegepast, maar het is een tekst aan ballingen in Babel. Het is een belofte die hoop geeft op de toekomst van een heel volk. Dus stop alsjeblieft met die tekst overal maar opplakken. Daar is deze niet voor bedoeld.

Als de kerk start, dan gaat het niet zozeer om het individu, maar juist om het samen. Daar horen beelden bij als een gebouw dat is opgebouwd uit levende stenen (1 Petrus 2:5), als een lichaam met vele leden (o.a. Kolossenzen 3:15), een kudde van de herder (Handelingen 20:28) en ga zo maar door. De kerk was een gemeenschap van mensen. En God heeft vooral iets met dat collectief te maken.

Misleidend

God vooral als een persoonlijke God zien, zorgt volgens mij voor een valse voorstelling en teleurstelling in de omgang met God. God zien als een bron van emotionele vervulling, is misleidend. De emo-god heeft de houdbaarheid van een gemiddelde rage. En wees eerlijk, wie speelt er nog met de ooit zo populaire flippo’s. Emo christendom staat garant voor teleurstelling.

Soms zorgt het te persoonlijk bekijken van God ook dat een christen geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen leven. Alleen als God iets duidelijk maakt, dan ga ik iets doen. Maar ja, dat is natuurlijk ook een beetje lastig, want hoe weet je nu onderscheid te maken tussen een mooie en gezonde gedachte en iets dat God je specifiek duidelijk maakt. Ik vermoed dat er geen onderscheid is tussen die twee, en dat je dan gewoon je hart en gezonde verstand kan volgen.

En toch…

Ja, en toch is er iets dat je maar moeilijk kan uitleggen. Want mensen zijn in mijn leven naar me toegekomen die eindelijk weer rustig konden slapen, nadat ze begonnen met bidden. Mensen vertellen van innerlijke vrede die ze vonden, nadat ze besloten om op God te vertrouwen. Het zijn er teveel om te kunnen negeren.

Reacties zijn welkom. Heb jij ervaring met God? Vrede met God? Of ben je juist teleurgesteld?

Andere interessante blog post

  • De God van Stef Bos en van Matthijn Buwalda13-09-2016 De God van Stef Bos en van Matthijn Buwalda Toen ik het liedje 'Lichtjes in de mist' tegenkwam, was ik eerlijk gezegd wel verrast. Matthijn zingt samen met Stef Bos het liedje waarin ze […]
  • God is niet dáar, maar híer27-08-2017 God is niet dáar, maar híer Waarom wijzen veel mensen naar boven, als ze God proberen aan te wijzen? Is hij daar wel? Of is hij misschien wel hier? Dat zou werkelijk veel […]
Wouter van der Toorn
<p>Media Innovator / Art Director bij Jesus.net en Internet pastor. Mijn tijd vul ik graag met nieuwe media, geloof, kerk, de Bijbel, muziek, films. Over al deze zaken publiceer ik hier op mijn blog.</p>
5 Comments
  1. David

    Ik zei laatst, fietsend in het donker, “Heer, ik heb al een week niets meer van u gehoord.” Op dat moment draaide ik de bocht om en daar stond een busje op de weg, lichten aan, motor ronkend, met de tekst “Jezus leeft en hij houdt van je.”

  2. Harm Jan

    Ik denk dat je hier een goed punt aansnijdt: laten we niet vergeten dat God een plan heeft met de wereld. Het gaat God altijd om het grote geheel. Het draait dus niet om mij en mijn redding, maar om God die de wereld wil redden. Tegelijkertijd komt dan natuurlijk de vraag: wie ben ik in dat grote geheel? En in onze geïndividualiseerde wereld is die vraag niet meer dan logisch. Die persoonlijke band wordt gelukkig niet alleen in Opwekkingsliederen verwoord, maar ook al in de Psalmen. Er zijn meer dan genoeg voorbeelden van David te vinden die God zijn redder, bevrijder, schuilplaats etc. noemt. En haast even vaak gaat het van het individu naar het hele volk. Ik denk dat een soortgelijke beweging bij Paulus te vinden is, als hij stelt dat iedereen van God gaven heeft gekregen, maar dat die gaven er zijn om te dienen: het individu staat in dienst van het grotere geheel.
    Voor mij is dat persoonlijke aspect ook wel moeilijk te duiden: ik ben een denker, emoties zijn wat lastiger, ik ben opgegroeid in de (rationele) GKv. Je hoeft maar te geloven, het is al volbracht. Toch denk ik dat het belangrijk is dat ik me daar niet ongemerkt achter verschuil, maar dat ik besef dat het ook voor mij is en dat ik dat ook vorm geef op mijn manier. Ik bedenk me nu dat dat misschien wel een goede nuancering is bij Joh. 3:16: God had ook [eigen naam] zo lief… Dat woordje ook voegt dan veel toe.
    Uiteindelijk zit het probleem vooral in het woordje relatie, omdat we dat plakken op een band met God, die toch anders is dan een band tussen mensen. God blijft God, hij heeft zich laten kennen op een manier die voor ons begrijpelijk is, namelijk als een vader. Ik geloof ook zeker dat hij dat is, tegelijk realiseer ik me dat het wel onze beelden zijn en God veel groter is dan dat. Het woord relatie duidt op een wederkerigheid die bij God anders werkt dan bij mensen. Dat kan soms teleurstelling geven, soms juist vrede, maar wat hetzelfde blijft is de vraag om vertrouwen: God laat zien dat hij betrouwbaar is, en vraagt dat wij hem vertrouwen en zelf ook betrouwbaar zijn. Dat is voor mij een persoonlijke relatie met God.

  3. Hans

    Wordt een ‘geheim’ (“mysterie”) er spannender en mooier van als je het helemaal met woorden kunt (be-)grijpen, of juist niet? Voor mij waren in mijn geloofsleven een aantal zaken duidelijk. Het was zus…of zo, waar of ‘vals’. Nu denk ik dat vooral onze westerse manier van denken daar debet aan is. En die staat volgens mij redelijk ver van oorspronkelijk ‘hebreeuws’-denken vandaan. En nu lees ik de bijbel dus met veel meer verwondering dan voorheen en kan ik veel beter leven met allerlei – voor mensen – schijnbare tegenstellingen of meerdere antwoorden op één vraag. Ik lees over een God die ontzettend dichtbij individuele mensen komt en hen soms ‘vriend’ noemt en ook over een God die Zich schuil houdt en zwijgt; een God die individuele mensenlevens op de kop zet en ook zijn lievelingsvolk als geheel; God die Zijn eerste liefde Israël zo liefheeft dat Hij er alles voor doet om haar te redden… maar haar Zelf in een ballingschap leidt; zo kun je nog wel even doorgaan. Ik geloof dat God mij in mijn leven 2 keer heel wonderlijk / verrassend / Geestrijk / liefdevol heeft ‘geraakt’/aangesproken en anderzijds zijn mijn gebeden vaak woorden gericht aan Hem, waarop – op dat moment – niets wordt teruggezegd. Dan geloof ik toch dat Hij doet wat Hij zegt: “nader tot Mij en ik nader tot u”. In de alphacursus leerden we al: wandelen met God begint met geloven in de feiten niet met ‘voelen’. Dus: geloven is een hele verstandige (!) keuze. Maar dat is misschien weer een heel ander thema.

  4. Benaiah

    Mooie blog. Goeie punten. Raakt met name de individualistische mindset en inderdaad onvrede met leven in verwondering over het mysterie van God en Zijn wegen.

    Er zijn inderdaad mensen die je de indruk geven alsof personages uit de Bijbel, bijvoorbeeld Abraham, voortdurend aan het babbelen waren met God. Dit terwijl de hoeveelheid interacties tussen onze voorvader-in-het-geloof en de Schepper ronduit spaarzaam genoemd kunnen worden voor iemand met zo’n hoogbejaarde leeftijd.

    Maar waarom niet beiden? God die begaan is met het collectief en het individu? Was Jezus niet met ontferming bewogen over de massa en toch ook weer de Goede Herder die dezelfde 99 liet grazen om dat ene schaap te vinden? Daarbij, als de Heilige Geest, de ‘parakleet’, (Gr.: ‘degene die langszij komt’) als rol heeft ons te binnen te brengen de dingen die Jezus al zei, is dit zo persoonlijk dat alle ‘vlees’ er voordeel van heeft (aldus Hand. 2:17) — vs. alleen de priester, profeet en koning zoals onder het Oude Verbond). Oftewel, Schriftuurlijk is er een pleidooi te maken voor persoonlijke leiding.
    Bovendien schildert het Nieuwe Testament een mooi palet van Gods communicatie:

    Persoonlijk en direct:
    • “de Geest zei tegen Filippus: Ga ernaartoe en voeg u bij deze wagen.” (Hand. 8:29)
    • “de Heere zei tegen hem in een visioen: Ananias! En hij zei: Zie, hier ben ik, Heere…’ (Hand. 9:10)
    • “Terwijl Petrus nog over dat visioen nadacht, zei de Geest tegen hem: Zie, drie mannen zoeken u;” (Hand. 10:19)

    Collectief, als een soort ‘teamwork’:
    • “En terwijl zij de Heere dienden en vastten, zei de Heilige Geest: Zonder voor Mij zowel Barnabas als Saulus af voor het werk waartoe Ik hen geroepen heb.” (Hand. 13:2)
    • “het heeft de Heilige Geest en ons goedgedacht u verder geen last op te leggen” (Hand. 15:28)
    • “bij Mysië gekomen, probeerden zij naar Bithynië te reizen, maar de Geest liet het hun niet toe.” (Hand. 16:7))

    Maar ook is er ruimte voor onzekerheid en/of slag om de arm:
    • “ik reis, gebonden door de Geest, naar Jeruzalem, en ik weet niet wat ik daar zal tegenkomen,
    behalve dan dat de Heilige Geest van stad tot stad getuigt dat mij boeien en verdrukkingen te wachten staan.” (Hand. 20:22-23)
    • “Toen hij nu dit visioen gezien had, probeerden wij meteen naar Macedonië te reizen, omdat wij eruit opmaakten dat de Heere ons geroepen had aan hen het Evangelie te verkondigen.” (Hand. 16:10)

    Da’s persoonlijk wat ik nog miste aan een heel goed punt: een stukje exegese, buiten teleurstellende of uitblijvende ervaringen waar denk ik iedereen die een beetje eerlijk t.o.v. zichzelf is met regelmaat uitkomt.

    Ik zou daar nog persoonlijk weer een dosis aan ervaringen tegenover kunnen zetten, maar ik begrijp dat zo’n getuigenis dit voor sommigen als manipulatief zou kunnen worden ervaren. ;-)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

God

Kan God wel persoonlijk zijn, als hij ni…

door Wouter van der Toorn Leestijd: 7 min
5