Clicky

Losgaan in D-mineur

5 november 2017

Het was tijdens een christelijke leidersconferentie dat ik weer eens in een soort aanbiddingsconcert of worship-night terecht was gekomen. De zaal stemmig in het schemerlicht, een smaakvol en getalenteerd bandje op het podium. De man die ons vanaf het podium meeneemt in het moment weet hoe het werkt. Het begint rustig. De viool die meespeelt weet letterlijk de juiste snaar te raken. De man praat ons het emotionele moment in. Dat doe je niet met veel bombarie maar je praat rustig, ik denk het tempo op zo’n driekwart van normaal, de stem ongeveer anderhalve toon lager.

Het gekke is dat het over het algemeen werkt hè. ‘Open je hart, God is hier, hij spreekt nu tegen je, de Heilige Geest raakt je aan, ontvang het.‘ Dat soort dingen.

Je begint het te voelen dat je meer ‘in de Heer bent’. Althans, zo was dat bij mij altijd. En nu ben ik compleet afgehaakt. Komt dat omdat ik de formule ken en jaren heb toegepast? Dat deed ik als aanbiddingsleider en als spreker. Je weet hoe je je stem moet gebruiken als je ‘in het moment’ wil komen. Je weet welke woorden werken. En achter de toetsen wist ik over het algemeen ook wel welke toon ik letterlijk moest aanslaan. Mijn favoriet was losgaan in D-mineur. Je weet wel: dan naar A mineur en G mineur. Werkte altijd goed. Zeker als je laag in het klavier gaat spelen.

Was het God die iets doet als mensen helemaal in de gloria raakten? Was het iets bovennatuurlijks dat er gebeurde? Was het iets dat je Heilige Geest moest noemen, omdat het vooral met het hart en de emoties te maken had? Of was het gewoon het receptje om een emotionele sensatie op te roepen?

Ik kom niet meer in dit soort aanbiddingsconcerten, tenzij ik er ongepland, per ongeluk, toch moet zijn. Omdat ik het simpelweg niet vertrouw. Ook niet gladde praatjes als ‘leg je leven in de hand van God en vertrouw maar op Hem.‘ Ja, dat klinkt mooi. En dan? Moet het dan, omdat iemand op het podium dat met een zalvende stem zegt, mijn leven miraculeus de goede kant opgaan? ‘Open jezelf maar voor God.‘ Maar is dat wat jij God noemt wel wat we God zouden moeten noemen?! Dit vind ik een zeer relevante vraag waar te weinig aandacht voor is.

Al dat emotionele gedoe, de zoetsappige poppy-liedjes over de verliefdheid voor de Heer, is gewoon de christelijk evangelische variant van een Afrikaanse rituele trance dans. Ga vooral je gang, maar maak er niet meer van als dat het is. Die emo is de Heer niet. Dat heeft vooral met smaak en verwachting te maken. En deze liedjes vind je niet in mijn Spotify-playlist terug. Er zijn genoeg mensen die het prachtig vinden hoor, en dat vind ik gewoon prima. Maar maak het niet meer dan het is.

‘Met een beroep op Gods barmhartigheid vraag ik u om uzelf als een levend, heilig en God welgevallig offer in zijn dienst te stellen, want dat is de ware eredienst voor u.’ (Rom 12:1)

De liedjes zijn niet ‘aanbidding’ en ‘aanbidding’ is niet hetzelfde als liedjes zingen. Zeg niet ‘we gaan nu God aanbidden’ als je weer een riedeltje van een paar emo-christelijke-hillsong-opwekkingsliedjes geprogrammeerd hebt staan in je kerkdienst.

Het zou nuttig zijn om de definitie voor aanbidding aan te passen. Aanbidden heeft niet zo veel met liedjes zingen (en het komen in een bepaalde emotionele gesteldheid) te maken. Maar met een leven vanuit de simpele waarden waar Jezus voor stond zoals liefde, vergevingsgezindheid, nederigheid, dienen, zorg voor anderen, opstaan tegen onrecht. Daar heb je de liedjes in een kerkdienst echt niet voor nodig.

Ondertussen neem ik me voor om te kauwen op het andere voorschrift van broeder Paul:

‘… ik zeg u allen dat u zichzelf niet hoger moet aanslaan dan u kunt verantwoorden.’ (Rom 12:3).

Zo hebben we allemaal wat.

Andere interessante blog post

  • De God van Stef Bos en van Matthijn Buwalda13-09-2016 De God van Stef Bos en van Matthijn Buwalda Toen ik het liedje 'Lichtjes in de mist' tegenkwam, was ik eerlijk gezegd wel verrast. Matthijn zingt samen met Stef Bos het liedje waarin ze […]
  • Kan je een onbekende God liefhebben?04-09-2016 Kan je een onbekende God liefhebben? Misschien is God wel veel meer verborgen dan ik mezelf had aangepraat. Hij was zo lekker duidelijk, regelmatig systematisch, voorspelbaar en […]
Wouter van der Toorn
<p>Media Innovator / Art Director bij Jesus.net en Internet pastor. Mijn tijd vul ik graag met nieuwe media, geloof, kerk, de Bijbel, muziek, films. Over al deze zaken publiceer ik hier op mijn blog.</p>
7 Comments
  1. Froucke

    Natuurlijk prima wat jou beleving is en toch ook weer jammer dat het jou lijkt te storen.
    Toch ook wel weer fijn dat het voor veel mensen wel werkt.
    Een echte aanraking van Gods Geest ervaren door deze manier van aanbidding.
    Gelukkig houdt God van variatie en zijn we allemaal anders gemaakt.
    Persoonlijk heb ik erg veel moeite met het zingen van psalm 150 en dan stil op de stoel te moeten zitten.
    Alles in me zegt dan; waar blijft die reidans? Kom laten we feesten!
    Maar ach ik weet ook dat degene die naast me zit van binnen geniet en zich erg opgelaten zou voelen als ik ineens zou gaan dansen.
    Daarom blijft het toch een verscheidenheid van beleving en mogen we elkaar aanvullen.
    Het zou het allermooiste zijn dat we zouden kunnen afwisselen in aanbidding van psalm tot rock muziek en van stil zitten naar af en toe een dans. En de aanbiddingsleider mag dan ook wel wat vaker in stilte leiden. De tekst spreekt voor zich en de muziek geeft het gevoel wel weer.

  2. carla

    ik ben het met je eens dat de aanbidding een vernieuwing kan gebruiken en veel meer vormen mag hebben dan er nu is. Ik vind het vaak saai omdat het zo het steeds het zelfde is en er veel meer vormen kunnen worden toegepast in mijn ogen en ook minder taale kanaans, Wat emoties betreft ben ik het niet zo met je eens. Aanbiddingsmuziek mag ook emoties losmaken. David speelde muziek voor saul om hem dichter bij God te brengen, en zelfs duisternis te verjagen. de muziek stemt ons gemoed onze ziel, zo heeft God het bedacht. Er is niks mis met emoties aanwakkeren. De Bijbel zegt dat je je ziel ahw mag wakker schudden n dan kies je om je open te stellen en je gemoed te laten raken door te mee zingen, te lofprijzen. Weer dankbaar worden en je kleine brein weer luchten door God te eren.Natuurlijk kan God daardoor heen werken. De joods christelijke aanbidding is naast zingen/aanbidden zeker ook het goede doen in het dagelijkse leven.. De joden zongen veel, Jezus zong veel, de vroege gemeente zong veel samen, zingen was een ere ding; over Hem zingen was hem betrekken in je hart, in je hoofd en duisternis verjagen. Het sluit niet uit dat de dingen die jij noemt als aanbidding ook heel belangrijk zijn. het is En…En! je hoeft je niet naar te voelen als dat soort samenkomsten je stijl niet is, een ander kan het wel heel goed doen. dat is juist de veel kleurigheid van God. je kunt vast wel iets vinden wat jou wel goed doet.

  3. Erik Kuijpers

    Moeilijk. Ik ervaar vaker hetzelfde. Gepland of bedoeld in de juiste stemming komen om de Heilige Geest te ervaren vind ik ook steeds lastiger. Onverwacht ‘geraakt’ worden is het voor mij. Aan de andere kant, als ik stille tijd houd, als ik ga bidden, dan zonder ik me af en zorg ik dat het ook echt stil is om in de rust mij te kunnen concentreren. Dat is net zo goed de Heilige Geest een handje helpen om tot je te kunnen spreken, om de Heilige Geest te ervaren. Datzelfde doen middels wat show en muziek is in dat licht bekeken dan niet verkeerd. Misschien ben ik zo’n nuchtere Hollander die daar niet zo veel mee heeft. Maar het kan ook de moeite zijn de ‘eerste liefde’ voor Christus vast te blijven houden. :-)

  4. Eric Rutgrink

    I feel that you might be simplifying music to ‘an art-form’– where it necessarily involves craft, innovation and curiosity. Formulaic worship songs are the antithesis to this form of music. But music is also a basic means of human expression and functions as a forger of cultural identity. This later type of music is often boring, repetitive and emotive, and yet these are all essential to its nature. I think you are doing a disservice to music by implying that it should not be used as an emotional tool to stir or coerce. You cannot divorce sound from emotion. Consider all the music the world produces. Now consider its intention – put simply, ‘to stir’ and unite with some common human yearning. Minor chords and gentle words are being used all the time in many facets of life to focus our attention.

    This being said, it sounds to me that this post is not about music at all but rather about how God engages with people. Is it that you don’t believe God engages with us at an emotional level? How then does God meet with us? Through the mind? Through moral laws and principles? Of course as studied Christians we all know that worship is not singing songs (I get tired of people claiming this as if it were a new revelation), yet it is deeply linked to emotion. Jonathan Edwards, an intellectual himself, locates religion primarily in the heart. He writes, “The Holy Scriptures do everywhere place religion very much in the affections; such as fear, hope, love hatred, desire, joy, sorrow, gratitude, compassion and zeal.” If this is so, wouldn’t our cultural expressions of devotion or yearning involve emotive music?

  5. Eric Rutgrink

    If worship is a recognition of who God is and the act of service to him, it must involve our whole person to be counted complete. If worship is a life surrendered yet fully alive for Him, wouldn’t opportunities of emotional encounters be welcome? I think you are ‘throwing out the baby with the bathwater’ when you reject an entire genre of music rather than looking for when it is mere mimicry versus where it is united to genuine cultural movements.

    I found this summary of Edward’s 12 criteria for discerning true religious affections helpful https://prushton.wordpress.com/2011/01/31/is-this-god-or-is-this-just-emotionalism/

  6. getda kensen

    U gaat naar een leidersconferentie. En dan gaat u vervolgens kritiek uiten. Dat lijkt mij niet passend bij een leider. Bent u wel een leider? Sommige mensen vinden God juist door deze aanbiddingsliederen. Door aanbiddingsdiensten. Door evangelische liederen .door hillsongs etc. Het gaat er toch om dat zielen gered worden. Voor de eeuwigheid. Dat kan op verschillende manieren dit us er

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

God

Losgaan in D-mineur

door Wouter van der Toorn Leestijd: 3 min
7