gokje wagen

Is er een God of bestaat er geen God?

4 min leestijd

Het is een interessante vraag, een vraag die aardig wat debat kan opleveren: bestaat er een God of niet? Als je je geld in een weddenschap zou moeten inzetten op een van deze opties, waar zou jij je geld op inzetten? En waarom eigenlijk?

Stel eens vragen

De vastentijd die weer bijna begint is een goede tijd om jezelf voortdurend vragen te stellen. Dit is er een van. Een vraag die je eenvoudig naast je kan neerleggen en denken: zo denk ik erover. Maar waarom eigenlijk?

De ene is er zwaar van overtuigd dat God er is, want, kijk naar hoe bijzonder de schepping functioneert, kijk naar hoe ingenieus ons menselijk lichaam werkt, kijk alleen al naar het menselijk oog, dat moet wel zijn bedacht, er moet wel een plan achter zitten, er moet wel een God zijn.

De ander is er even zwaar van overtuigd dat er geen God is, want, ieder argument vóór het bestaan van een God zouden net zo gemakkelijk ontkracht kunnen worden met argumenten vanuit wetenschap. Je hebt geen God nodig om een verklaring te kunnen vinden voor alles wat er bestaat.

De gok van Pascal

Je zou een oude afweging kunnen gebruiken: de gok van Pascal. Hij redeneerde dat geloof in God niet in strijd is met verstand. Dit is wat hij ongeveer beargumenteerde:

  1. Het verstand kan geen uitsluitsel geven over het bestaan van God.
  2. God kan dus zowel bestaan als niet bestaan.
  3. Omdat beide opties open zijn moet men een afweging maken op basis van een spel (gokken).
  4. Uit deze afweging blijkt dat de enige keuze die iets kan opleveren het gokken dat God bestaat is.

Stel dat je gokt op er is een God en hij blijkt er niet te zijn, dan verandert er niets. Maar stel dat je gokt op de situatie dat er geen God is, en hij blijkt er wel te zijn, dan heb je, zoals ik het vertaal, toch een behoorlijk probleem

Subjectief argument

Voor best wat mensen is hun keuze ‘er is een God’ vooral gebaseerd op het feit dat ze anders niet weten wat ze dan met hun leven zouden moeten doen. Dan zouden ze geen hoop hebben op iets beters. Ze zouden niet kunnen leven zonder de spirituele ervaring die ze nu zeggen te hebben met de allerhoogste. En hoe zouden ze omgaan met de gedachte dat er niet uiteindelijk een ultieme kracht is die al het kwaad en alles wat stuk is gegaan weer zal rechtzetten en herstellen?

Het is vaak het ingewikkelde, dat uiteindelijk het ultieme argument voor ‘er is een God’ een subjectieve blijkt te zijn. Zo las is alweer lang geleden het boek ‘Finding God in the Waves. How I lost my faith and found it again through science.’ van Mike Mchargue (ook wel science Mike genoemd). Ik was bijzonder geïnteresseerd in zijn zoektocht. Maar zijn uiteindelijke ‘turning point’ om God weer terug te vinden? Dat bleek uiteindelijk ook een subjectieve spirituele ervaring te zijn. Niets wetenschap, niets hard bewijs. Maar een laag dieper waar je een soort vervulling of vrede vindt, troost en hoop. Zou er niets meer zijn?

Somber?

Het kan best een verwarrende bezigheid zijn om een zoektocht als deze te beginnen. Omdat de antwoorden niet te geven zijn. Of in ieder geval niet eenvoudig. Als je eerlijk jezelf de vragen stelt en er geen antwoord kan vinden, hoe reageer je dan? Word je dan somber en depressief? Het is misschien een goede oefening voor als het wat stiller wordt en je de vastentijd in gaat. Aan het einde van de vastentijd komt er altijd weer het licht van Pasen. Wie weet hoe het voor jou gaat zijn.

Wat denk jij?

Heb jij een reden om te geloven dat er een God is? Is er een reden waarom je ervan overtuigd bent dat er geen God is? Het gesprek is wat mij betreft geopend.

13 reacties

  1. Jan de Jager op 07-03-2019 om 15:39

    Bestaat God wel of niet? Het ligt eraan wat je onder een “god” verstaat. Zonder dat ik een volledig Spinozist denk te zijn, spreekt toch het standpunt van Spinoza (en natuurlijk zijn geestverwanten voor en na hem) mij het meeste aan. God is de totaliteit de dingen, de Natuur. Alles is Eén, dus in wezen is er tussen God en de schepping geen afstand. In de redenatie van Spinoza zou dat ook niet kunnen. God is almachtig en alomtegenwoordig, dus binnen die alomtegenwoordigheid zou er voor een separate schepping niet eens ruimte zijn, aangezien er dan een “stukje” God, moet plaatsmaken. Alleen die gedachte al vond Spinoza absurd. Alles wat we in de natuur zien en zijn en waarnemen is dus God. Wij ook. Maar…. er zit nog een verrassing in de hoge hoed. Er is nog hoop voor het geloof. Binnen de totale eenheid in de Natuur zijn er toch stiekem twee principes; Natura Naturans, de voortgebrachte natuur, zo je wilt de schepping; sterren, gedachten, lieveheersbeestjes, graniet, Napoleon, Jupiter, en Natura Naturata, die dit hele gedoetje genereert, niet ooit in het verleden, maar nu, in real time. Deze Natura Naturata, voortbrengende natuur, komt nog het meest in de buurt van wat ik als God beschouw. Geen willende God, nee…. Geen God met een doel. Want in zijn volmaaktheid heeft God geen doelen of wensen. Dat zou hij/zij immers niet volmaakt zijn.
    Deze abstracte God kun je voelen, en je kunt er intens van houden. Verwacht geen wederliefde. God houdt net zoveel van de worm die jou eet, dan van jou. Kun je met dit uitgeklede geloof redelijk gelukkig zijn? Reken maar :-)

    • Hans op 08-03-2019 om 13:49

      De God van de Bijbel geeft ons nogal ernstig in overweging om geen eigen godsbeelden te maken; dus – maar daar begin het natuurlijk al voor ons – wordt gevraagd dat we iets uit handen geven, ons overgeven en aansluiten bij hoe Hijzelf Zich aan ons voorstelt. Dan is Hij – volgens Hemzelf – echt geen ‘iets’, een abstractie, een universele liefdesenergiebron, of maak er maar wat van. Het gaat volgens mij zover dat van mij gevraagd wordt (uitnodiging: “Kom , volg mij”), om wat ik ‘goed’, ‘juist’, ‘kwaad’, ‘volmaakt’, ‘(on)mogelijk’,…. etcet… vindt, ter discussie te stellen en te laten invullen door Hem. Denk maar aan alle grote vraagstukken als God en het lijden en God en onze vrije wil.
      Geloven is redelijk, maar het hart kent redenen die de rede niet kent. Ook Pascal toch?
      Ik ken de liefde van God voor mij, zat ik helemaal niet op te wachten. Hij begon. Hij verlangt naar mijn wederliefde. Ik kan op Hem rekenen en Hij rekent met mij. Zo’n geloof wil je toch niet uitkleden?



    • Mark op 21-03-2019 om 08:14

      @hans iedere gelovige maakt zijn eigen God. Je denkt waarschijnlijk dat jouw God de ware is. Dit waarschijnlijk omdat zo voelt. Opzich geen punt hoor… Todat je denkt dat iedereen zou moeten vinden wat jij vind. Dat je bijvoorbeeld denkt dat jouw manier van aanbidding de beste is.

      (in een evangelie gemeente is mij meerdere keren gevraagd waarom ik niet actiever was bij de aanbidding. Ik had het een keer geprobeert en met de handen in de lucht en de zoetste opwekkingsliedjes vroeg ik mijzelf af wat ik aan het doen was. En ik vroeg god: is dit nou wat u van mij wilt? Zou u iedereen en zijn moeder zo willen zien. God gaf geen antwoord. Maar dat was en is ook niet nodig. Het zou een onreeele verwachting van God zijn. Dat zou nooit kunnen. Zoals barbiemeisjes niet van iedereen moet verwachten dat ze barbies leuk vinden.

      Als kerken zich als smaak zouden identificeren zou je nog kunnen stellen dat bijvoorbeeld de evangelische en de refomatorische gelovige dezelvde God aanbidden. Maar de verschillen tussen denominaties zijn te fundamenteel. De bijbel te interpretabel en jouw God al helemaal. Als God bestaat begin ik liever met een uitgekleed geloof dan dat ik zelf ga rondlopen met de kleren van de keizer. Misschien was dat anders geweest als bijv. in de evangelie gemeente was geadviseerd was om in katholieke kerk te kijken of dat beter bij mij past. Maar goed, dat geen een kerk. Het christendom stelt 1 God te aanbidden maar onderhuids zijn het er veel meer en daarvan heb je er 1 gekozen en geïntegreerd in je leven. Als het voor je werkt: houden zo. Maar hou het voor je zelf. Laat je kinderen vrij. Gijzel ze niet voor je geloof.



  2. petra op 06-03-2019 om 20:25

    Ben eigenlijk wel benieuwd geworden naar jou mening over de ‘gok van Pascal’.

    Zou het zo zwart wit zijn?
    Als je in God gelooft, komt het goed met je.
    Als je dat niet doet, heb je een groot probleem?
    Waarom dat probleem?

    • Wouter van der Toorn op 07-03-2019 om 08:11

      Haha, sommigen concludeerden al direct dat het MIJN theorie ook zou zijn, die gok van Pascal. Eerlijk gezegd vind ik em wel een beetje te simplistisch. Mijn probleem ermee is dat het uitgaat van een bepaald soort God, namelijk een God die zich actief met de mensheid bemoeit vanuit een superieure positie waar je verantwoording aan zult moeten afleggen en die dan een oordeel over de mens zal hebben. Dàt zijn heel veel vooronderstellingen in één. Vanuit het wereldbeeld van Pascal (17e eeuw) kan ik het wel begrijpen. Niet alleen de christelijke God voldoet trouwens aan het idee dat er een eindafrekening zou moeten komen, maar dat terzijde.
      Dus nee, ik vind het niet het sterkste argument, omdat het namelijk niets zegt van de aard van wie deze God dan zou moeten zijn. Wat dat betreft vind ik de motivatie om goed te doen en lief te hebben niet heel erg goed als dat uit angst is voor een afrekening. Als je lief hebt en goed doet vanwege je omgeving en omdat je zorgvuldig wilt omgaan met wat je achterlaat voor de tijd dat je zelf geen aardbewoner meer zult zijn, dan vind ik dat zelf een bijzonder tof eeuwigheidsperspectief dat verder gaat dan een egoïstisch idee ‘als ik maar gered ben en in de hemel of Walhalla kom’.



    • Henny Keur op 07-03-2019 om 14:21

      Dag Wouter,
      Laten we eens beginnen met het uitgangspunt van de tegenwoordige wetenschap. Die is empirisch, wat inhoudt dat alleen hetgeen zintuigelijk -zien, horen, voelen, proeven, ruiken- kan worden waargenomen, daadwerkelijk bestaat. Mocht er meer zijn, dan wordt daar geen rekening mee gehouden, want eigenlijk bestaat dat niet, behalve dan in de verbeelding van het menselijk brein.
      In mijn en ook jouw Bijbel staat toch echt duidelijk, dat God het begin van alle wetenschap is en ook dat het zichtbare uit het onzichtbare is ontstaan. Voor de ongelovige is het geloof in God een dwaasheid, maar voor de gelovige een zekerheid, waarvan we de omvang niet kunnen bevatten.
      En daarin begint het te dringen. Daarover kun je niet gaan discussiëren. Wel heb ik vaak met succes aan mensen het volgende voorbeeld voorgehouden.
      Je zit in de bus of trein een paar meter achter een passagier, die jou niet ziet, zelfs niet weet, dat je er bent. Vervolgens blijf je indringen naar die persoon kijken. Na een poosje kijkt die persoon gegarandeerd om, om na te gaan wat er gebeurd en waarom hij iets vreemds voelt. Wetenschappelijk niet te verklaren, maar wel werkelijkheid. Er bestaat dus wel degelijk een ‘onstoffelijke’ communicatie.
      Dag empirische wetenschap met je ‘bestaat niet’.
      Bewijst dit het bestaan van God? Nee hoor, maar opent soms een mogelijkheid om ongelovigen zich er in te laten verdiepen. Want daar zit het probleem. Wetenschap wordt gepresenteerd als enige God en accepteert geen ander standpunt. Velen zijn helaas in onze tijd daardoor volledig gedrogeerd.
      Mijn probleem is niet zozeer dat men discussieert over het bestaan van God, maar dat het geloven in Hem tot tweederangs gedachtengoed wordt gedegradeerd.



  3. Hans A. op 04-03-2019 om 20:42

    Ik geloof dat er een God is. Inderdaad, mijn spirituele ervaringen hebben het meeste bijgedragen aan mijn overtuiging. Hij was er, Hij antwoordde, Hij liet me het zien, voelen, ervaren. In de tweede plaats geloof ik omdat Jezus’ woorden en daden zo’n indruk op me maken: vergeving schenken en vergeving ontvangen, je vijand liefhebben, het leven vinden door het op te geven etc. Dat werkt. Ik kan me voorstellen dat mensen die een andere religie aanhangen ook iets van God ervaren, maar ik denk dat Jezus het beste zicht geeft op wie God werkelijk is.

  4. Hans op 04-03-2019 om 19:53

    Geloven in (een) God is redelijk en subjectief. Dat het redelijk is hebben inmiddels meerdere filosofen aangetoond. Dat het subjectief is, blijkt uit de wijze waarop ‘gelovigen’ erover spreken als geloven hen houvast, troost, hoop e.d. geeft. De Bijbel zegt volgens mij, dat beiden (denken en voelen) zo hun beperkingen hebben. Menselijk denken is beperkt (hoe knap sommige denkers ook zijn) en voelen is bijvoorbeeld heel grillig (ups en downs).
    Valse tegenstellingen zetten ons klem. Voor mij is geloven in de God van de Bijbel niet (!) het uit handen geven van een stuur… alsof overgave aan die God (of aan Jezus) zou betekenen dat je al je verantwoordelijkheid en vrijheid kwijt zou zijn? Dat herken ik niet. Voor mij draait het om vertrouwen op de woorden en het doen en laten van Jezus en het zoeken naar Zijn bedoelingen met het leven. Dat is misschien weer een heel verhaal, maar een kern lijkt me Zijn liefde. Door Hem geloof ik God en zoek ik… met houvast.

    • Mark op 05-03-2019 om 13:07

      Nee ik bedoel niet dat je verantwoordelijkheid of vrijheid kwijt zou zijn. Ik heb ooit voor een oude man gezorgd die niet kon liggen dus altijd moest zitten. Hij hoorde en zag slecht. Familie en vrienden waren overleden. Die man had jaren niet anders gedaan dan uitzitten. Die man wou heel graag dood. Maar God houdt niet van euthanasie. Dus jij ook niet. God vind homoseksualiteit kut dus jij moet dat ook verafschuwen en veroordelen. In de bijbel staat dat van Nature iedereen in god gelooft. Dus jij moet er ook aan. Als jij een mooie vrouw ziet en je kijkt naar haar vormen ben je vreemdgegaan. En ga zo maar door. Maar sowieso. God is een gedaachten politie. Niemand wordt daar beter van. Dus nee je levert geen verantwoording in. Je levert wel vrijheid maar niet zo omslachtig als jij omschrijft.



    • Mark op 05-03-2019 om 13:11

      Ik heb gereageert hij is alleen niet door. Misschien zo.



    • Mark op 05-03-2019 om 13:54

      Filosofen hebben aangetoond dat het redelijk is om te geloven in een God. Tenminste voor mij. Heel veel filosofen vinden van niet. Het finetuning argument is mijn favoriet en het modaal epistemisch godsargument is bij mij uiteindelijk ook geland.In het algemeen en met beide voeten op de grond weet ik niet of het bestaan van god redelijk is. En volgensmij is nog zat ruimte voor universumpoepende feeen.
      Ik wil verder niet aan jouw persoonlijke ervaringen met God komen. Ik kan dat niet beoordelen. Het voelt wel oneerlijk als ik jouw ervaringen zou moeten meenemen in mijn afwegingen of christelijke god zou bestaan. Dat is ook geen doen. Mijn ervaringenn met God zijn altijd leeg geweest.



  5. mark op 04-03-2019 om 15:11

    bastard

  6. Mark op 04-03-2019 om 15:07

    Pascals argument zou ergens overgaan als er een duidelijke keus voor een god was en slechts 2 paden te bewandelen.Maar nee. We zitten met allemaal goden en juiste wegen. Veel goden die het juiste pad waren bleken het niet te zijn. En ook nu zijn de meeste geloven en denominaties daarvan er van overtuigd de ware weg te bewandelen en sluiten anderen goden en overtuigingen uit. Ze kunnen dus nooit allemaal gelijk hebben. Dekans is groter dat ze allemaal ongelijk hebben. [Daar gelaten of god bestaat of niet]. Daarom is hetmeest verstandige zelf het stuur in handen te nemen en je niet laat leiden door een non existend basterd die je verplicht dingen te vinden en je vaak met een schuld opzadelen.

Laat een reactie achter