Man alleen

Gelukkig ongelukkig

7 min leestijd

Er is iets geks aan de hand. Als je de lijstjes ziet die regelmatig worden gedeeld over meest welvarende landen ter wereld, meest gelukkige landen ter wereld, de landen waar je het meest een onbezorgde jeugd zou moeten hebben, dan is Nederland daar, vaak samen met Scandinavische landen, ergens in de top te vinden. Er zijn maar weinig plekken op aarde waar het beter toeven zou zijn. En als je zou mogen kiezen waar je wieg zou moeten staan, dan zou je toch ook eenvoudig Nederland kiezen. Al is het alleen al vanwege de hagelslag die je zelfs bij je ontbijt op je brood mag doen!

6% slikt antidepressiva

Depressief

De beste Landen om in te leven zijn: De Verenigde Staten, Canada, IJsland, Ierland, Nederland, Singapore, Denemarken, Duitsland (bron). Dus Nederland staat in een gelukkig lijstje. Maar ondertussen slikt 6% van de Nederlanders antidepressiva (bron). Dat is ongeveer een miljoen mensen. In Nigeria kampt 0,03% van de bevolking met en post-traumatische stressstoornis. In Nederland, mind you, is dat meer dan 7%!

Het onbereikbare van geluk

Het blijft een bijzonder fenomeen. Hoe komt het eigenlijk dat meer welvaart, betere gezondheid, meer vangnet en meer geregeld ons enerzijds dan wel gelukkiger lijkt te maken, maar anderzijds ook depressiever? In een artikel op brainwash zegt filosoof en psychiater Damiaan Denys: ‘We zijn het vermogen verloren om het lijden te omarmen. Met onze rijkdom en technologie hebben we een maatschappij geschapen die op korte termijn heel aangenaam lijkt en ons van alle gemakken voorziet, maar ons mentaal ongezond maakt. Dat is iets dat we ons niet realiseren.’

Hij komt met een bijzondere verklaring, namelijk dat het uitzicht op het onbereikbare je gelukkig maakt: ‘Het onbereikbare van geluk is de essentie ervan’. Dat is een fascinerende gedachte. De gedachte aan een goede hemel waar je terecht komt als je dood gaat, is zo’n krachtige gedachte dat deze je nu al het geluk ervan kan ervaren. En het doet er niet eens toe of die hemel nu bestaat of niet. Waarschijnlijk bestaat deze niet, in ieder geval niet in de manier waarop je dat voorstelt.

Hekel aan positief denken

In het boek ‘The Antidote ~ Happiness for People Who Can’t Stand Positive Thinking’ (een overheerlijk boek trouwens) beschrijft Oliver Burkeman hoe vele zelfhulpboeken worden verkocht om maar geluk te vinden en om de kracht te vinden van positief denken. Er is een hele industrie gebouwd om geluk en de kerken doen hard mee om het geluk te verkopen dat in het geloof te vinden is. Niet voor niets is een van de meest gedeelde Bijbelteksten ‘Mijn plan met jullie staat vast – spreekt de HEER. Ik heb jullie geluk voor ogen, niet jullie ongeluk: ik zal je een hoopvolle toekomst geven.’ (Jeremia 29:11). Want dàt is toch wat je wilt: een gelukkige en hoopvolle toekomst. Waarom zou je anders je vermoeien met gelovig zijn, een religie volgen, als je er niet beter van wordt?!

you can do it

By the way, dit laatste is denk ik wat ervoor zorgt dat veel van de christelijke boodschap leeg is. Zou echt het doel van onze lieve Heer zijn dat we altijd maar gelukkig zijn? Dat als hoogste doel? Het is een logische gedachte vanuit een Westerse mindset waarin wij als individu het belangrijkste zijn van het hele universum. Alles draait om de verwezenlijking van mijn ego. Dus komt ook de gedachte vrij logisch naar boven dat onze lieve Heer zich vreselijk drukmaakt om datzelfde ego. God moet mij toch wel erg belangrijk vinden!

Ongelukkig van geluk nastreven

De dynamiek van geluk is dat we ongelukkig worden als we het nastreven, maar dat we gelukkig zijn als we zomaar op geluk stuiten. Het is misschien wel ziekelijk, die verkoop van de positieve boodschap. ‘De Heer heeft een goed plan voor je’, ‘Hij wil dat je gelukkig bent’.

amen

Echt? Serieus? Weet je, het gekke is dat al dat jagen naar positiviteit je doodongelukkig maakt. Dus, omarm gewoon het ongeluk. Stop met al dat positieve gedoe. Misschien is een onbedoeld bijproduct van het streven naar gelukkig worden wel dat je uiteindelijk nog ongelukkiger wordt. En kan je zomaar gelukkiger worden door niet meer te proberen om gelukkig te zijn of te worden. Maar… zelfs dat moet je loslaten, dat je het ongeluk en het negatieve omarmt om uiteindelijk toch maar gelukkig te worden.

Streef naar vrede

Misschien is het beter om te streven naar vrede. Vrede vinden met jezelf en vrede vinden in jezelf is misschien wel een van de beste dingen die je kunt vinden in het leven. Vrede kan je namelijk ook vinden in de duisternis, in onzekerheid. Vrede in de zin van berusting. Maar ook vrede in de zin van aanvaarden van het moment.

Er is een mysterie in het vinden van de vrede. Eerder citeerde ik Isaac van Ninevé al, een bisschop uit de zevende eeuw. Maar het is zo mooi, dat ik het nog eens citeer:

‘Leef in vrede met uw eigen ziel; dan zullen de hemel en de aarde in vrede leven met u. Treedt met vurigheid binnen in de schatkamer die zich binnen in u bevindt en ge zult zien wat er in de hemel is, want er is slechts een enkele toegang tot beide. De ladder die naar het koninkrijk leidt, is verborgen in uw ziel. Vlucht de zonde, daal af in uzelf en in uw ziel zult ge de trappen vinden waarlangs ge kunt opklimmen.’

Vrede in je eigen ziel

Vrede is de deur naar het mysterie van de hemel, de toegang tot de ruimte van de Schepper. Deze vrede is niet buiten je te vinden, maar in je ziel, diep binnen wie je bent. Waar je ziel is, dat is ook nog een enorm geheim. Maar ik neem me voor om te zoeken naar vrede met mezelf. Vrede met wie ik ben, met mijn geschiedenis, met mijn randjes, mijn toffe en mijn minder toffe eigenschappen, vrede met wie ik zie in de spiegel, vrede met wie ik zie op de foto’s, vrede met mijn emoties en gedachten, vrede met mijn zwakheid, vrede met wie ik ben en niet wie ik moet worden.

Vrede als kern

Weet je hoeveel de christelijke boodschap met vrede te maken heeft? ‘Ik laat jullie vrede na; mijn vrede geef ik jullie, zoals de wereld die niet geven kan’, zei Jezus (Johannes 14:27). En een andere manier van vrede vinden is je niet bezorgd maken, zo zegt Paulus. Gewoon bidden tot God en danken voor zijn zorg. ‘Dan zal de vrede van God, die alle verstand te boven gaat, uw hart en gedachten in Christus Jezus bewaren’ (Filippenzen 4:6-7).

Vrede in alle omstandigheden. Ook als ik mezelf in het duister voel ronddwalen en als ik soms geen zicht heb op hoe de toekomst gaat lopen. Vrede, ook als ik mezelf in de spiegel bekijk. ‘Het is goed tussen mij en mezelf’, is een van de meest spirituele uitspraken die je zou kunnen doen. Eenvoudig is die vrede met jezelf misschien niet te vinden, maar is het ook niet zo dat alles wat eenvoudig gevonden wordt, ook eenvoudig kwijt kan worden geraakt?

Kyrie Eleison

3 reacties

  1. Thomas op 02-08-2019 om 07:54

    Dat ‘Nederland tot één van de meest gelukkige landen ter wereld behoort’ is propaganda om mensen in dit landje te blijven voeden met het idee dat je gewoon je smoel moet houden en niet mag klagen. Niet nadenken en door blijven werken en belasting blijven betalen.

    Het zal me niks verbazen als dezelfde propaganda ook te lezen is in een krant uit Brazilië, India of Mongolië.

    Wat mensen echt willen is vrijheid. De vrijheid om te zijn wie ze willen zijn en te kunnen doen wat ze willen doen. Dat kan nu niet voor 99% van de mensen, vanwege een gebrek aan tijd, energie en geld.

    Geld lost dit probleem grotendeels op.

    De zelfhulp industrie is het nieuwe piramidespel; “geef mij jouw geld en ik laat je zien hoe je gelukkig/rijk/whatever kunt zijn.” En als het je niet lukt ‘dan doe je het verkeerd.’

    ‘Onze lieve Heer’, wat bedoel je daar eigenlijk mee? Is onze Vader wel zo lief? Wil Hij ons niet ‘gewoon’ laten ervaren wat leegte, verdriet en eenzaamheid is, omdat Hij dit Zelf ook ervaart en tijden lang heeft ervaren? Heeft Hij ons niet ‘gewoon’ geschapen voor gezelschap?

    Dat ik God nodig heb staat vast. Het punt is wel dat ‘die vrede van binnen zoeken’ voor mij het zoveelste ‘gristelijke’ bullshit praatje is. Net als ‘God heeft een plan met jou’ en ‘je hoeft het niet alleen te doen, hoor’. Dit soort dingen kunnen net zo goed uit een (Amerikaans) zelfhulpboek komen.

    In deze wereld heb je meer nodig dan dat soort flauwekul. Het klinkt allemaal heel mooi, maar de realiteit is nog steeds: money talks, bullshit walks.

    Vrijheid = geld. Geld = vrijheid.

    Wanneer haalt God ons op? Precies. Niemand die het weet. Tot die tijd willen we de vrijheid om te kunnen zijn wie we willen zijn en te kunnen doen wat we willen doen.

    • Jesus Alvarez op 03-08-2019 om 11:27

      @Thomas
      “Tot die tijd willen we de vrijheid om te kunnen zijn wie we willen zijn en te kunnen doen wat we willen doen.” Dat klinkt mooi Thomas maar heb je rekening mee gehouden dat jou vrijheid en jou willen een belemmering kan zijn voor mijn vrijheid en mijn willen?
      Hoe denk je dit op te willen lossen?



  2. Klaas koops op 29-07-2019 om 21:23

    Gewoon bidden en danken tot God.
    Beste Wouter, een mooi bericht. Kan er wel wat mee. Ik mag steeds vaker aan mij vrienden, bekenden en vreemden vertellen van de Vrede van God. Over de eenvoud van de kracht in de bijbel. Hoe mensen de relatie met God kunnen vinden.
    Steeds vaker krijg ik de vraag hoe dan bidden man.
    Tis ons niet geleerd. De dominee bid en de priester bid.
    Kun jij, Wouter eens uitleggen hoe dat praten kan met de Geest van God. Die ons rust en vertrouwen kan geven. Gewoon aan iemand die geen bijbel heeft gelezen. Moet dat dan?
    Ben benieuwd.

Laat een reactie achter