5 min leestijd

Zou het een van de olifanten in de christelijke porseleinkast zijn, dat de reden om te geloven uiteindelijk is om gered te worden en later in de hemel te komen? De kerk is natuurlijk ontzettend breed en er zijn vele nuances te vinden. Toch lijkt dit perspectief, zo is mijn ervaring in reformatorische en evangelische kringen, vaak wel leidend. Je gelooft zodat je in de hemel kan komen.

Er zijn twee belangrijke bezwaren tegen dit geloof:

Het is een egoïstisch motief

Allereerst lijkt dit geloof in de hemel een behoorlijk egoïstisch motief. Als ik maar in de hemel kom. Alles wat ik hier op aarde verlangde, namelijk overvloed, gezondheid, altijd wijn die blijft stromen, mooie mannen en vrouwen om je heen, goed kunnen zingen, en natuurlijk ergens temidden van de miljarden zielen ook nog in de buurt van de Schepper zijn. Geloof gaat er dan om dat ik het goed ga krijgen toch? Dat is toch egoïstisch? Waarin lijkt dit idee nu op alles van Jezus voordeed? In zijn handelen speelde enig egoïstisch motief geen enkele rol. Waarom zou het dan wel de hoofdrol spelen in onze beweegreden om te gaan geloven?

Als geloof in Jezus Christus je niet aanzet tot navolging, kruis opnemen, opoffering en nieuwe keuzes maken, dan ben je slechts op jezelf gericht.

Het is een heidens motief

Het geloven in de hemel als een plek waar je heen gaat als het leven hier voorbij gaat lijkt verdacht veel op alle heidense voorstellingen van het leven-na-dit-leven. Over de generaties van weleer die als een sterretje aan de hemel fonkelen, over de strijders die verder gaan op de eeuwige jachtvelden, over generaties die zich bij de goden mogen voegen na een goed leven en zich tegoed mogen doen aan de overvloed die ze als mens hebben moeten ontberen.

Karl Barth, een van de meest invloedrijke theologen van de twintigste eeuw, noemt in zijn dogmatiek tien redenen waarom er geen leven na dit leven zou zijn (bron). Hij maakt een duidelijk onderscheid tussen enerzijds eeuwig leven en anderzijds leven na dit leven. In het kort zijn dit zijn redenen:

  1. Het leven-na-dit-leven is ten diepste een heidens idee (denk aan Nirvana, Walhalla, Eeuwige Jachtvelden)
  2. Het eeuwige leven is nu al. Dat is niet hetzelfde als het dood-is-dood idee, maar een andere vorm van leven. Het is een groot mysterie.
  3. Het menselijk leven is in de kern eindig. We zijn eenvoudigweg niet gebouwd om eeuwig te leven.
  4. De schepping is in de kern eindig. Net zoals de schepping een begin had, zal het ook een keer ophouden. En dan is tijd er ook niet meer. Dit is ook onbegrijpelijk.
  5. Tijd heeft een einde. In een punt van de tijd. Dan is het voorbij.
  6. Tijd gaat niet door na het einde.
  7. Ons leven is eeuwig geborgen in God.
  8. Er is maar weinig informatie over eeuwig leven. In het Oude Testament al helemaal niet. We vertellen elkaar verhalen om er iets zinnigs van te maken en om grip te krijgen op het mysterie van de eeuwigheid.
  9. In het Nieuwe Testament is niet opeens iets nieuws gekomen. Het blijft een rijk verhaal dat met grootse streken wordt geschilderd, grootse woorden waarmee het wordt verteld. We krijgen ultra weinig informatie. En als het er is, dan met te grote woorden.
  10. Het tijdelijke wordt onderdeel van het eeuwige. Dingen gedaan uit liefde zijn eeuwige daden en blijven altijd bestaan. Maar hoe? Dat is een mysterie!

Ik denk maar zo: Karl Barth heeft, na zoveel jaren, nog steeds een punt. En het is goed om je overtuigingen te toetsen. Waar komt het vandaan? En waar leidt je overtuiging naartoe?

Wat gebeurt er als je sterft?

Weet je, dat is dus het mysterie. Stel je nu eens voor dat als je sterft je de Allerhoogste ontmoet en Hij je zal vragen: ‘En… hoe was de hemel?’ Wat zou je dan zeggen?

Is er überhaupt iets ‘na de dood’? En als er dan wel iets ‘na de dood’ zal komen, hoe ziet het er dan uit? Is dat uiteindelijk en visioen van grenzeloos leven in alles wat hier niet mocht? Dat je kan eten zonder dik te worden, blijven drinken zonder totaal de weg kwijt te raken, en hoe zit het dan met seks? Is dat dan opeens niet meer gelimiteerd tot slechts één partner en komen de wildste dromen dan uit? Of hoef je daar eindelijk nooit meer je tijd daaraan te geven? Altijd zingen in het koor, omdat je zo van zingen houdt? Nooit meer ziek en ook geen pijntjes, dus iedereen is happy clappy.

Goed, dit is denk ik een wel een wat cartooneske voorstelling. Maar, wees eens eerlijk? Is dit de voorstelling?

Wat gebeurt er vòòr je sterft?

Misschien is dit wel de vraag waar het om gaat. Als je geloof je niet aanzet om nieuwe keuzes te maken, keuzes die de hemelse werkelijkheid weerspiegelen, keuzes in navolging van Jezus, dan heb je een flutgeloof. Als je geloof vooral functioneert om anderen te veroordelen, anderen jouw normen op te leggen, dan ben je hoogmoedig en deze superieure houding stinkt.

De christelijke weg is echt niet losgekoppeld van het alledaagse leven. Integendeel, het komt hier en nu terug tot het leven van alle dag, alle keuzes die je maakt. Het is niet een of ander mentaal proces, als je maar ‘goed gelooft’ en ‘de juiste overtuigingen hebt’, ‘goed denken’ en dat soort dingen.

Is geloof niet sowieso een groot mysterie waarbij de mens zich probeert vast te houden aan wat niet gezien kan worden en zich te laten inspireren voor keuzes die gaan over alles wat wel gezien, gehaat en geliefd kan worden? En precies hier ga je het voelen. Omdat geloof dan niet meer gaan over me, myself and I, maar over het leven hier en nu en hoe ik met mijn medemensen ben omgegaan.

4 reacties

  1. Bastian op 24-12-2019 om 19:19

    Hey Wouter!
    Je schrijft: “Je gelooft zodat je in de hemel kan komen”. Dat zou kloppen als wij als mensen iets te zeggen hebben over ons geloof. Als wij zelf de kracht zouden hebben om te geloven, in plaats het van God te verwachten én onze drijfveer is om een eeuwigdurend feest in te gaan, ja dan is het egoïstisch.

    Je schrijft: “dat de reden om te geloven uiteindelijk is om gered te worden en later in de hemel te komen”. Dit geld als het geloof een eenzijdige daad van onze kant is, en je puur gelooft om “gered” te worden. Maar is dat geloof? Is geloven in redding niet in de eerste plaats weer in een goede relatie met God komen? Het geloof in ons, als gift van God, brengt vreugde over onze “redding”. Dat is geen egoïstische vreugde, maar een vreugde op God gericht en dankbaarheid tegenover God dat Hij ons blijkbaar bij zich wil hebben.

    “In de hemel komen” zal ons niet helpen. Ons uiteindelijke doel is namelijk (maar dat weet je) om op een (ver)nieuw(d)e aarde te wonen, waar God heerst. En niet tot om in de eeuwigheid te genieten van mooie mannen en vrouwen, eten en feesten, maar om *eindelijk* verlost te zijn van onrecht, verdriet, pijn en zonden. Waarom? Niet omdat wij daar heersen, maar omdat God daar heerst.

    Is het dan egoïstisch om daarnaar te verlangen? Het gaat niet om ons, maar om God. Alleen Hem de eer.

    Ook schrijf je: “Het is niet een of ander mentaal proces, als je maar ‘goed gelooft’ en ‘de juiste overtuigingen hebt’, ‘goed denken’ en dat soort dingen.” Dat klopt. Het is God alleen die je bij Hem roept. Maar daar hoort wel 1 overtuiging bij: Dat je kunt belijden dat Jezus Christus *Heer* is. Dat Hij de enige Weg naar God is. En áls je geloof niet uit jezelf komt, maar vanuit God, dan denk je inderdaad aan je medemens (en wat je schrijft in het laatste stuk).

    Je schrijft ook: “waarbij de mens zich probeert vast te houden aan wat niet gezien kan worden en zich te laten inspireren voor keuzes die gaan over alles wat wel gezien …”. Maar het verschil is dat we ons vasthouden aan Hij die wel gezien is, die ons heeft voorgeleefd! Jezus Christus. Maar dat beperkt zich niet tot “alleen de goede daden” die Jezus gedaan heeft. Maar ook de waarschuwingen, oproepen tot bekering (want het Koninkrijk is nabij).

    Zoals in Jacobus staat, is geloof zonder daden dood (dus in een waar geloof, volgen daden). Maar hoe wij rechtvaardig voor God komen te staan is wel degelijk *enkel en alleen door geloof* (vertrouwen op God (Romeinen, Hebreeën)).

    Niet: Me, myself and I.
    Maar: God, God and God.

  2. Hans A. op 08-10-2019 om 16:54

    Je hebt ervaring in ‘reformatorische en evangelische kringen’. Niet echt representatief voor het christendom. Zelfs de EO denkt er tegenwoordig heel anders over dan jij voorstelt. Lees maar dit artikel uit 2013: https://visie.eo.nl/2013/12/lezersvraag-ongelovigen-naar-de-hemel/
    Je bent echt geen olifant in de christelijke porseleinkast, die kast is al lang aan diggelen. Misschien zou je ook eens een stukje kunnen schrijven over hoe de kerk de afgelopen decennia in positieve zin is veranderd?

    • Bastian op 24-12-2019 om 19:27

      “Nog een misverstand is dat God je uiteindelijk alleen beoordeeld op je ideeën. Denk je dat God bestaat? Dat is dan doorslaggevend voor of je in de hemel komt…” en “Je daden tellen mee”

      Wat een vreemde bewoording. “Denk je dat God bestaat”? Nou de duivel ‘denkt’ dit ook en hij siddert van angst. Daarnaast kunnen volgens de Bijbel je daden nooit “meetellen” want die zijn in geen enkel geval voldoende om ook maar iets in een beter daglicht te komen staan bij God. Volgens de Bijbel (wat God dus wil dat wij weten) is enkel geloof in Jezus Christus (vertrouwen op God) voldoende “of we in de hemel komen”. Dus beoordeeld op onze ideeën? Nee: Of we vertrouwen op Gods genade (Jezus). En dat niet van onszelf, maar als gift van God.



  3. Jesús Álvarez op 07-10-2019 om 11:33

    Bedankt Wouter,
    Ik denk dat je hiermee velen aan het denken heb gezet maar voor de schenen hebt geschopt.
    Ik vind dat je een aantal goede punten aangehaald hebt.
    Ik ken voorbeelden genoeg waar mensen van hun geloof afhaakten omdat ze, na meerdere gebeden niet genezen waren.
    Waar waren die mensen op uit?……..
    Het motto van…… Ik wil gezond worden, goed leven hebben, aanzien wil ik, ik, ik, dan komt er kilometers niets en dan pas de rest want je bent bijzonder voor God, net iets meer dan een ander…….

    Aan deze manier van geloven werken veel “kerken, gemeenten, sektes, oudsten en voorgangers aan mee.
    Ze vervormen – laten weg – halveren zinnen – plakken aan elkaar – vertalen zoals hun uitkomt – vervormen de context, gebruiken God lasterlijke passages. Ja ik heb het over de bijbel, sorry!

    Ik geloof dat God heel soms tot mij spreekt. Maar Zijn woorden zijn meestal anders dan wat ik in de geloofs kringen hoorde.
    Een voorbeeld: ik was niet zolang geleden weer aan het worstelen over de ellende in deze wereld. Waarom Hij niet ingrijpt……… Etc.
    Ik kreeg geen antwoord…..maar stelde me een vraag.
    En die luide: Zou jij je leven NU geven als je wist dat daardoor alle ellende in deze wereld zou stoppen voor eeuwig?……

    Een gezegent dag gewenst.

Laat een reactie achter