Skip to content
halloween

Halloween en het ongemak van de dood

5 min leestijd

Afgelopen week had ik verschillende gesprekken over Halloween. Mijn christelijke vrienden waren voor het grootste deel heel duidelijk: het is slecht, fout, occult, slecht voor kinderen en je moet er ver van wegblijven.

(Geen) inzicht in de geestelijke wereld

Zodra je duidelijk maakt niet zoveel probleem te hebben met Halloween, schieten mensen regelmatig in een kramp. Natuurlijk is mij naïviteit verweten, zou ik geen inzicht hebben in de geestelijke wereld (ben altijd zo blij dat anderen dat wel hebben) en dat ik met mijn idee anderen zou misleiden (waar heb ik dat vaker gehoord). Dus wordt me geadviseerd bij bepaalde christelijke grootheden maar eens mijn licht op de steken zoals Herman Boon of Wilkin van de Kamp.

Tja. Kan.

Occult

Zodra de kaart ‘occult’ wordt getrokken ben je al snel uitgepraat merk ik. ‘We zijn kinderen van het licht en daar hoort het griezelen en de angst van Halloween niet bij’, zo is het argument. Goed, nu ben ik niet per se fan van Halloween, maar het probleem zie ik niet zo. Er is een veel te grote angst voor de dood enerzijds en anderzijds zijn mensen vaak slecht geïnformeerd. Of gewoon niet katholiek, dat kan natuurlijk ook.

Achtergrond van Halloween

Het lijkt of in de afgelopen jaren het Halloween naar Europa is komen overwaaien uit vooral de Verenigde Staten waar het een enorme hopsa heisasa is met verkleedpartijen, skeletten en uitgeholde pompoenen. Het feest wordt vaak geassocieerd met Allerheiligen, en niet zonder reden: het woord Halloween komt van All-Hallow-Even, dat Allerheiligen betekent. In de katholieke middeleeuwen werden heiligenfeesten altijd op de avond ervoor gevierd (Sinterklaas wordt bijvoorbeeld bij ons gevierd op 5 december wat de dag is vóór de sterfdag van Sint-Nicolaas). Dus zo komt het dat Allerheiligen en Halloween op dezelfde dag te vallen.

De roots van Halloween liggen bij de Oude Kelten, die op 31 oktober Oud en Nieuw inluidden en geloofden dat met Nieuwjaar de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar uit het vagevuur zouden komen om een levend lichaam in bezit te nemen. Niet tof, en daar moest je je tegen wapenen. Daarom droegen de Kelten een eng masker om die kwade geesten op afstand te houden. Het zou zomaar kunnen dat de enge verkleedpartijen hier vandaan komen.

Allerzielen

Allerzielen is een gedenkdag voor de mensen die in het afgelopen jaar gestorven zijn. Er wordt gebeden voor hun zieleheil. Het gedenken van de doden is een mooie traditie en zeer heilzaam in het rouwproces. ‘Eeuwige herinnering’ is een gebed in de orthodoxe traditie om iemand te herdenken.

In de katholieke en Oost Orthodoxe traditie hebben veel heiligen hun eigen feestdag. Maar Allerheiligen was een feestdag voor alle heiligen die geen eigen feestdag hadden.

Invloed van de reformatie

Bij de reformatie zijn de feesten weer afgeschaft. Er is geen vagevuur, dood is direct je eeuwige bestemming bereiken, we bidden niet voor de doden, dus het hele idee van dit feest is in strijd met de overtuiging uit de reformatie. Nooit heb ik meegekregen dat er een actieve verbinding is met de realiteit van mensen die al gestorven zijn. Of, zoals ze dat zeggen, die ons zijn voorgegaan.

De reformatie ten spijt, in Engeland bleven ze het Halloween gewoon vieren, maar dan zonder de oorspronkelijke verbinding met de christelijke feestdagen. In de afgelopen jaren wordt het Halloween flink uitgevent als heerlijk griezelfeest.

Smaken verschillen

Smaken verschillen. Mag je lekker griezelen of niet? En waar trek je een grens? De discussie die gevoerd wordt over Halloween heeft veel weg van de discussies die worden gevoerd over games. Maar een beetje griezelen is niet erg hoor. Het spannende is fundament van ieder verhaal. Zonder spanning geen opluchting. Dus af en toe schrikken is prima natuurlijk. Griezelen ook. Maar nogmaals, over smaak kan je twisten. Niet iedereen houdt ervan. Ik hou ook niet van Opwekkingsliedjes en Hillsong, en echt genieten kan ik ook niet van de zoetigheid van Sound of Music en een film als God’s not dead is echt niet aan mij besteed. Had ik al gezegd al dat je over smaak kan twisten?

De dood uitlachen

Naast smaak is er een ander perspectief. De dood zorgt voor bij veel mensen voor ongemak. Met de dood mag je niet spotten en het boezemt ontzag in. Terecht.

En toch is het juist bijzonder christelijk om de dood met een open vizier tegemoet te treden. De dood heeft immers geen macht meer, zo is de overtuiging. Jezus overwon de dood. En dat was de nagel aan de kist van de dood zelf. In dat licht mag je de dood best uitlachen. En dat mag best met een griezelfeest.

Prima als je niets wilt doen met Halloween. Prima als je je kinderen een ander feest wilt laten vieren. Prima als je niet houdt van horror en griezelen. Maar geef anderen de vrijheid om er van te kunnen genieten.

5 reacties

  1. Helma op 24-10-2019 om 16:39

    Voor mensen die ‘het kwaad’ (misbruik, geweld, ontvoering, bedreigingen etc.) van dichtbij hebben meegemaakt is Halloween een gruwelijke tijd waarin ze aan verschrikkelijke, échte gebeurtenissen worden herinnerd. Heel naar als er overal om je heen van die triggers zijn. Ik begrijp ook niet wat mensen nou leuk vinden aan een griezelfeest. We hebben toch ook geen bloederig ‘feest’ rond de herdenking van verkeersslachtoffers of zo?!

  2. Antoon op 24-10-2019 om 16:02

    Dit ga je goed vinden:
    Jonathan Pageau – The Symbolism of Halloween:
    https://www.youtube.com/watch?v=21Kb_1mtytQ

  3. Astrid op 22-10-2019 om 16:08

    Niet alles wat van de Reformatieleer is Bijbels onderbouwd.
    Verder is spanning geen synoniem voor doodsangst of angst voor griezelige zaken, etc. Er zijn veel vormen van gezonde (geestelijke) spanning die je in een verhaal, film, spel, etc. op verschillende manieren (in verschillende stijlvormen) kunt verwerken. Doodsspanning of horror is geen gezonde spanning, maar dient om je de stuipen op het lijf te jagen en geestelijk voor blijvende negatieve invloed te zorgen. Dat is iets heel anders dan bijvoorbeeld in een verhaal of film waarin de spanning wordt opgebouwd en je je afvraagt: wie van de sporters wint de wedstrijd?
    We leven in een democratisch land; je bent vrij te kiezen wat je wilt, zolang je je aan de wet houdt. Niemand kan jou dus verbieden of het recht ontnemen om iets te doen met Halloween of bewust te willen griezelen, etc.
    Helaas lijkt jouw artikel alleen aandacht te vragen voor het wel mogen griezelen, etc., maar hoe zit het met het recht om niet te willen griezelen? Je kunt het bijna niet meer voorkomen: tijdig je gezicht afwenden of oren dichtstoppen lukt bijna niet meer in deze maand die bol staat van alles rondom Halloween, waar je ook (online) bent. De foto bij dit artikel vind ik bv. ook verschrikkelijk en afschuwelijk: kinderen die angstaanjagend geschminkt en verkleed zijn.

  4. Astrid op 22-10-2019 om 10:14

    Spreuken 22:5 Wie de verkeerde weg gaat, treft dorens en valstrikken aan; wie zijn leven liefheeft, blijft er verre van. -> Dat is precies wat ‘trick or treat’ is: dorens én valstrikken van de vijand om je te verlokken; een beetje griezelen lijkt misschien onschuldig, maar is het absoluut niet. Er zitten duistere krachten achter en de kans dat je afglijdt van kwaad tot erger, is heel reëel. Waarom de verleiding opzoeken? Romeinen 12:9 Jullie liefde voor elkaar moet echt zijn. Blijf ver weg van alles wat slecht is, en houd vast aan alles wat goed is.
    Galaten 5:19-21 Het is bekend wat de werken van het vlees zijn, namelijk overspel, hoererij, onreinheid, losbandigheid, 20 afgoderij, toverij, vijandschappen, ruzie, afgunst, woede-uitbarstingen, egoïsme, onenigheid, afwijkingen in de leer, 21 jaloersheid, moord, dronkenschap, zwelgpartijen, en dergelijke; waarvan ik u voorzeg, zoals ik ook al eerder gezegd heb, dat wie zulke dingen doen, het Koninkrijk van God niet zullen beërven.
    -> Halloween heeft alles te maken met afgoderij, tove(na)rij, afwijkingen van de leer van God; het is het toelaten en zelfs verheffen van demonen/kwade geesten (iets of iemand verheffen, aanbidden, etc. is afgoderij) en vaak gaat het gepaard met onreinheid, overspel, etc.
    Efeze 6:11-13 Bekleed u met de hele wapenrusting van God, opdat u stand kunt houden tegen de listige verleidingen van de duivel. 12 Want wij hebben de strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de wereldbeheersers van de duisternis van dit tijdperk, tegen de geestelijke machten van het kwaad in de hemelse gewesten. 13 Neem daarom de hele wapenrusting van God aan, opdat u weerstand kunt bieden op de dag van het kwaad, en na alles gedaan te hebben, stand kunt houden.
    -> De geestelijke wereld is net zo echt, zo niet echter, als wat we met onze lichamelijke ogen kunnen zien en kan nog veel enger en vreselijker zijn en zich ook manifesteren in wat we de ‘echte’ wereld noemen. Waarom monsters vrijwillig uitnodigen in je leven of ze toelaten op je terrein of in je huis waar ze hun verderfelijke werk kunnen doen? Want dat is waar Halloween echt voor staat. Je kunt alleen lachen om de monsters als je ver van ze vandaan blijft/ze niet opzoekt en weet dat Jezus in je hart leeft en je Hem hebt aangenomen als Redder en Verlosser; alleen dan heb je via de Heilige Geest autoriteit over alle monsters (demonen).

  5. Jan Martin de Jager op 19-10-2019 om 12:00

    Griezelen als spel kan nooit verkeerd zijn. Het “echte” leven is, of de anti-griezelaars nu willen of niet, veel enger dan de trucjes welke duivel of tovenaar ook. Mag ik Stephen King (vergeef me als ik me vergis en het citaat van iemand anders blijkt te zijn) even citeren? “De monsters winnen altijd.” Behalve als je het vermogen leert om erom te lachen, om zelfs de “realiteit” als een spel te zien. Dat is een uitdaging, of een zegen zo je wilt…

Laat een reactie achter





Scroll To Top