5 min leestijd

Veel heb ik de afgelopen tijd niet op de website gepubliceerd. Misschien omdat ik even er niet zo de behoefte aan heb. Of omdat ik zoek naar wat me nu echt bezig houdt. En omdat ik, oprecht, denk dat ik vaak maar bijzonder weinig heb toe te voegen. ‘k Ben mijn evangelisatiedrang ook verloren.

Nieuwsgierig

Waarom zou ik ook altijd maar de neiging houden om anderen te moeten veranderen?! Wat volgens mij nodig is is meer een chronische nieuwsgierigheid naar de ander. Een blik op de wereld zonder oordeel. Ook zonder oordeel over iemands ‘eeuwige bestemming’. Steeds meer ben ik ervan overtuigd dat een leven dat geïnspireerd is door Jezus niet betekent dat ik ‘iemand de waarheid moet vertellen’. Als het echt de Jezus manier is om de waarheid te vertellen, dan is het religieuze fanatici de waarheid vertellen. Eerder gaat het om aandacht voor de buitenstaanders en de mensen die niet aan de normen voldoen, gefixeerde systemen omver gooien en nieuwe definities formuleren. Je hoeft trouwens helemaal geen gelovige te zijn om door de verhalen van Jezus geïnspireerd te worden.

Zoeken naar gezamenlijkheid

In kerken is het regelmatig ingewikkeld om eenheid te vinden. Ondanks allerlei pogingen om kerkgenootschappen samen te laten gaan, blijkt dat juist vaak te gaan over iets wat ik een ‘single issue’ noem. En dat kan van alles zijn. Vrouw in het ambt of het homo-huwelijk. Het kan ook gaan over aanbidding, visie op Israël, profetie, wonderen die in deze tijd nog wel of niet zouden plaatsvinden, interpretatie van de Bijbel.

Je kan soms de eenheid binnen kerken al moeilijk vinden. Hoe vind je dan elders wel? Er is verrassend veel gezamenlijke grond met mensen met een andere ‘sitz im leben’, met andere overtuigingen, ander geloof, andere kijk op de wereld. Ik ben opgegroeid met het idee dat ik het bij het juiste eind had. De rest had het fout. Het lijkt wat dat betreft de PVV of FvD wel. Onze bubbel klopte, alles daar buiten was twijfelachtig. In die kijk zit een diep oordeel verborgen. Of het nu ‘linkse gekkies’ of ‘klimaatdrammers’ zijn, of dat het nu dat mensen ‘zonder God’ zijn waar ik onbewust een oordeel voor aanleerde. Het zijn mensen die een doelloos en ongeïnspireerd leven zouden hebben.

Niets blijkt minder waar. ‘k Prijs me gelukkig met veel vrienden die anders in het leven staan als ik, maar waar ik zoveel moois in vind. Gedreven om goed te zijn voor anderen.

Wat de mensen buiten mijn bubbel waarschijnlijk niet hebben, is dat hun idee van God of religieuze overtuiging geen excuus is voor hun keuzes. Het is zoals een Joodse rabbi ooit vertelde. Hij legde aan zijn studenten uit dat alles door God is geschapen met een doel. Een slimme student vroeg: ‘waarom heeft God dan de atheïst geschapen?’ ‘Wel’, zo zei de rabbi, ‘God schiep de atheïst om de gelovige te laten zien wat echte compassie is. Als een atheïst iets doet voor de ander, is dat nooit met een reden dat God iets van hem of haar zou verwachten, maar omdat er een innerlijke motivatie is. Daarom zou iedere gelovige, op het moment dat hij iets goeds voor een ander gaat doen, op dat moment even atheïst worden, om puur in de motivatie te zijn. Dáárom heeft God de atheïst geschapen.’

Soms denk ik: het is beter om atheïst te zijn dan om vastgeklonken te zitten aan vastgeroeste overtuigingen die niet bevraagd mogen worden. Soms voel ik me ook meer een twijfelende atheïst. En daar ben ik zeker niet ongelukkig mee.

Geschapen naar Gods beeld

Een belangrijk uitgangspunt voor mij is het gegeven uit het allereerste begin van de Bijbel. Nu ben ik heb biblicisme wel een beetje kwijtgeraakt. Iedereen die zegt ‘de Bijbel is duidelijk over…’, die krijgt van mij persoonlijk een time-out en neem ik in ieder geval maar moeilijk serieus.

Maar als je dan toch al iets wil noemen, dan kom je in de oer mythes van de Bijbel terecht. De Schepper, in gesprek met zichzelf, bedenkt: ‘laat ons mensen maken, naar ons beeld en onze gelijkenis’. Nou, dat is een goed uitgangspunt om mee naar de wereld te kijken. Dat is fundamenteel anders dan de mensen om je heen zien die klaar zijn om te dienen als brandhout voor de hel. Er zijn vreselijke mensen, er zijn engelen onder ons. De grens tussen deze twee wordt echter niet getrokken tussen ‘gelovig’ en ‘ongelovig’, ‘kerkelijk’ of ‘niet kerkelijk’, ‘mijn politiek’ of ‘niet mijn politiek’.

Kolonialisme

‘k Wil beducht zijn voor een kolonialistische houding: ik heb iets, jij hebt het niet (ach, arme ziel) en ik zal het je wel geven. Als je kijkt naar ieder mens als uniek, een spiegel van de Schepper, drager van het grote mysterie, dan wordt de wereld een heel stuk mooier. Ik hoef daar niets te doen of te brengen. God is er allang. Op onverwachte plekken en ongeplande momenten

16 reacties

  1. Fem op 10-03-2020 om 13:43

    Met plezier gelezen, Wouter! Zeer herkenbaar; ik heb ook een dergelijk proces doorlopen. Ik wandel al heel wat jaren mee in het evangelische wereldje en kom nog steeds in een (overigens heel gezellige) kerk waar veel mensen nogal zwart-wit denken. Vaak vind ik het moeilijk daarmee om te gaan. Zeker wanneer men kreten slaakt als: ‘God zegt in zijn Woord…’ waarmee elke dialoog de pas wordt afgesneden. Ben jij nog lid van een kerk?

    • Wouter van der Toorn op 10-03-2020 om 20:24

      Ik ben lid geworden van de Grieks Orthodoxe kerk. Eigenlijk speelt, naast dat het leven nu zo is gelopen, ook een rol dat ik het gevoel heb bij het oudste verhaal aan te sluiten. De orthodoxe kerk heeft toch de oudste papieren en heeft de Christelijke kerk ook de Bijbel gegeven. PS: ‘k Heb nog geen Nederlandse parochie gevonden om mee op te trekken. Dat is een uitdaging voor dit jaar.



  2. Jan van Doeselaar op 15-02-2020 om 20:44

    Geweldig Wouter, je vertolkt mijn gedachten! Weet dat ik vroeger bang was om te twijfelen, want dan kom je in de hel!! Je komt in een vreselijke kramp, want wat niet mag dat doe je! Ja dan moet je het gelijk belijden en niet meer doen! Nou dat lukt je nooit. Maar niemand begreep me!

  3. H. van Coevorden op 03-02-2020 om 15:45

    Een goed artikel, al ben ik er nog niet achter of God de mens geschapen heeft of dat de mens een God geschapen heeft.

    • Wouter van der Toorn op 03-02-2020 om 17:23

      Ik ook niet. Maar ik zal er ook geen antwoord op kunnen formuleren denk ik eerlijk gezegd Leven met dit mysterie is denk ik prima.



  4. Jesus Alvarez op 03-02-2020 om 12:25

    Misschien heb ik het helemaal verkeerd Wouter maar ik krijg de indruk dat je vanuit je pijn schrijft. De pijn die “gelovigen” je aangedaan hebben maar ook de pijn die jij veroorzaakt hebt met je “vrome praatjes” van toen. Je ergernis kun je tussen je zinnen door proeven.
    De ergernis ook over je zelf, denk ik.
    Ik lees graag je blogs want daar kan ik met regelmaat inspirerende en mooie punten in vinden.
    Maar……. het zou een meerwaarde geven (denk ik) als je de pijn en ergernis achter je zou kunnen laten. Mij heeft het geholpen om te beginnen om mezelf te vergeven van de “vrome praatjes en ” dit is de waarheid” complex ………. bla, bla, bla…… “. Misschien heb ik het wel helemaal verkeerd en is dit niet op jou van toepassing. Zie het dan als niet verzonden.

    • Wouter van der Toorn op 03-02-2020 om 14:02

      Nou Jesus, dat beginnen met ‘misschien heb je pijn’ enzo, dat werkt altijd zoooooooooo anti-productief. Niet doen.



    • Jesus Alvarez op 03-02-2020 om 14:42

      Hoe zou ik wel moeten beginnen Wouter?
      Je weet dat ik niet goed in schrijven ben.
      Geef me een tip, wat kan ik beter wel doen. Ik leer graag van een ander.



    • Wouter van der Toorn op 03-02-2020 om 17:30

      Jesus, ik weet het niet hoe wel. Maar de methode die je toepast is een manier die allerlei conclusies trekt met ongefundeerde gegevens… Misschien haak ik af omdat je een conclusie / oordeel / mening over mij als schrijver van een gedachte heb. Dat oordeel stopt voor mij het gesprek. Het is als een afwijzing verpakt in een soort ‘pastorale toon’.



    • Hans op 03-02-2020 om 21:02

      Toegegeven, als iemand zoiets tegen mij zou zeggen, zou ik ook reageren zo van: “Tsss hoe durf je denken dat jij mij door hebt, ik ken mezelf heus wel”. Maar evengoed is het wel duidelijk dat jouw artikelen een mix zijn van filosofie en allerlei emoties. En één van die emoties is ook een stukje bitterheid. Heb je daar vrede mee of wil je daar van af?



    • robert op 05-02-2020 om 21:30

      @hans & jezus; Kan het niet zo zijn dat je juist onbewust iets van jezelf hierin herkent wat je niet prettig vindt en dat nu projecteert op Wouter?



    • Marjolein Donks op 08-02-2020 om 08:09

      Ik vind dit juist een heel eerlijk artikel. Zelf heb ik religieuze trauma’s opgelopen ruim 20 jaar geleden. De pijn, de afwijzing, ik draag het nog steeds met me mee.
      Wouter, ik ben blij met jouw blogs. Het laat me zien dat ik niet alleen ben met mijn ervaringen.
      Jij bent kritisch en eerlijk, jouw blogs spreken rechtstreeks tot mijn hart juist door de herkenning. Pijn mag er zijn en mag ook worden benoemd. Kwetsuren horen bij het mens-zijn en die durven te benoemen schept juist een band van herkenning. En daarmee erkenning van die pijn, waarin ook een stuk genezing ligt.
      Bedankt voor je blog.



  5. Barend op 03-02-2020 om 12:24

    Goed verwoord, voor mij heel herkenbaar!

    • Jesus Alvarez op 06-02-2020 om 02:40

      @robert.
      Wie zal het zeggen Robert. Onbewust betekent voor mij dat ik er niet van bewust ben. Mocht je gelijk hebben dan ben ik er niet van bewust. Ik heb er goed over nagedacht of ik mezelf in herken en ik moet je zeggen dat als je deze vraag 16 jaar geleden gesteld had dan had ik volmondig ja gezegd nu moet ik je nee zeggen.
      Aan Wouters reactie te zien ben ik waarschijnlijk te direct geweest, in het sociaal communiceren ben ik zeker geen held en dan komt nog bij dat mijn Nederlands vaak belabberd kunt noemen en met het ouder worden wordt het zeker niet beter op. Dit gezegt hebbende neem ik geen woordt terug van wat ik gezegd heb. Kwetsen wil ik niemand, ik ben wel eerlijk geweest en dan kan het zijn dat je onbewust toch iemand kwetst. Wat voor mij beoordelen is kan voor een ander oordelen zijn, jammer maar het zij zo. Onacceptabel wordt het voor mij als iemand gaat veroordelen en dat heb ik zeker niet gedaan.

      Een fijne dag gewenst,
      jesus



  6. Marije op 03-02-2020 om 10:13

    Dankjewel!!!!

  7. Suzanna op 03-02-2020 om 08:49

    En zo mag ik het horen

Laat een reactie achter