omgevallen stoel

‘k Ben van mijn geloof gevallen

5 min leestijd

De laatste keer dat ik er bewust onderzoek naar deed stond ik toch redelijk stevig om mijn geloof. Het was van een degelijk merk gemaakt. Iets Nederduits van afkomst. Ik heb er lang op gestaan. Het was bekend en comfortabel. Maar ik geloof dat ik van mijn geloof ben afgevallen.

Valpartij in slow-motion

Misschien is het een black-out geweest, want heel erg bewust ben ik me niet van mijn valpartij. Of het was een valpartij in slow-motion. Mijn knie is wel bezeerd en ik probeer weer terug te komen op mijn oude plek. Maar het is niet meer zo comfortabel als het altijd is geweest.

Dus hier ben ik dan, van mijn geloof gevallen. Ja, er waren al symptomen zichtbaar. Teveel vragen die ik begon te stellen. Teveel de tekortkomingen van mezelf gezien. En het onvermogen van christenen. Te vaak heb ik antwoorden op levensvragen gehoord die simplistisch, oneerlijk of gewoon dom waren.

Geen heiden

Nee, ik ben geen heiden geworden. Maak je geen zorgen. Alhoewel, soms maak ik mezelf wel zorgen omdat ik naar een nieuwe balans op zoek ben. De balans heb ik niet gevonden. Ik ben op zoek naar wie ik ben en naar wie God daadwerkelijk is.

Er zit veel balast in de weg. Die wil ik graag kwijt. Niet alles wat overbodig is is onzin. Net als een ritueel. Kan overbodig zijn, maar hoeft tegelijkertijd geen onzin te zijn. Teveel zijn dingen tot hoogste waarheid verheven. Zal ik er een paar noemen?

  • Welke Bijbelvertaling je leest
  • Je visie op schepping of evolutie
  • Je regelmatige kerkbezoek
  • De juiste visie op wondertekenen
  • Actief zijn in de kerk
  • Visie op homoseksualiteit
  • We leven in de eindtijd!
  • Etc

Ik ben er klaar mee. Met die poppenkast wil ik niet meer meedoen. En het spijt me als ik hier mensen mee kwets die het allemaal erg belangrijk vinden. Maar dat geloof ik niet meer. Het lijkt alsof we God moeten optuigen als een kerstboom. Maar ik heb liever puur natuur. Als je begrijpt wat ik bedoel.

Blijkbaar niet de enige

Dat mijn tocht door geloof niet uniek is, daar ben ik wel achter. Zo las ik de vergelijking van de verschillende fasen van geloof waarbij de eerste fase van geloof vaak gaat over het oppoetsen van de appel gaat die we netjes bij God op zijn bureau willen leggen. Oftewel, we zijn bezig met geestelijke prestaties (goed zijn, anderen helpen, goed genoeg zijn voor de hemel). Volwassen geloof begint met geestelijk blut zijn, met dingen kwijtraken. En hoe pijnlijk het ook is, hoeveel tranen je er ook over zal laten, het is de poort waar je doorheen moet.

“This is the first faith you lose: the spiritual form of innocence. Reality mugs the clean and tidy story of childhood. The magical vision breaks down…” (1)

Er kunnen veel verschillende redenen zijn om je kinderlijke, onschuldige geloof te verliezen. En soms is dat gewoon de realiteit van het leven die er je mee confronteert. De dood van een geliefde, een burn-out, een kerkelijk conflict… Je komt in de realiteit terecht en je merkt dat de simpele uitspraken niet werken.

Over het algemeen is de echte confrontatie met het lijden in het leven wat deze geloofscrisis veroorzaakt. Het mantra waar je altijd in leefde werkt niet meer. Bij mij in ieder geval niet. Jaren geleden vond ik dat ik een sterk geloof had. Maar sorry, dat is lang geleden. Ik voel me een zoeker. Misschien wel meer dan ooit. En soms voelt het wat triestig omdat de tijd van alles zeker weten en de tijd van alle antwoorden hebben toch wel heel plezierig was. Maar het werkt niet meer.

Het is mooi om het te snappen waar mijn bezeerde knie vandaan komt. Ik moet dingen achter me laten en niet terug op mijn comfortabele plekje van geloof van Nederduitse komaf.

De duivel is oud geworden

Nikos Kazantzakis, een van de belangrijkste Griekse schrijvers uit de 20e eeuw, beschrijft in zijn memoires een ontmoeting met vader Makários, een oude monnik, die bekend stond om zijn wijsheid. Op een gegeven moment vraag Nikos aan de oude monnik:

“Worstelt u nog steeds met de duivel?”

“Nee, niet langer, mijn kind”, reageerde vader Makários. “Ik ben oud geworden, en hij is samen met mij oud geworden. Hij heeft de kracht er niet meer voor…”

De jonge Nikos begreep eruit dat de strijd dan wel over zou zijn, en dat het leven nu in de rust was gekomen. Maar niets was minder waar. “Nu worstel ik met God”, legde Makários uit.

“Met God?!” riep de jonge man uit. “En hoopt u dat u gaat winnen?” “Nee mijn kind, ik hoop dat ik ga verliezen”. (2)

Ik hoop het ook dat ik ga verliezen.

Lees ook het vervolg “De deur die achter me is dichtgedaan” »

(1) “Losing Your Faith, Finding Your Soul”, David Robert Anderson
(2) “Report to Greco”, Nikos Kazantzakis

26 reacties

  1. AFB65 op 27-02-2016 om 00:04

    Mooie blog, wel heel herkenbaar, vraag me wel af waarom christenen die nog niet gevallen zijn, zelfs hierover eigenlijk gewoon niet mee kunnen praten. Zo star is geloof.

    Aan de andere kant, het gewoon behouden is ook wel handig, maakt het leven wel veel gemakkelijker.



  2. Peetje op 08-11-2015 om 21:57

    Alsof ik het zelf geschreven heb, zo herkenbaar! Ik ga je blogs volgen. Bedankt!



  3. Tim op 25-08-2015 om 19:36

    Wouter, Jozua 1:9



  4. THeo Bert Pot op 13-08-2015 om 22:31

    Dat je eerlijk wilt zijn al kost dat je pijn, dat meen ik te begrijpen. Je kunt met alle religieuze kennis toch in een geestelijke nacht terecht komen. Veel woorden zijn dan te veel, maar zwijgen wil ik niet.. Vanuit een dorre situatie kreeg hulp ik van boven. Een (onmogelijk) wonder van genezing maakte mij duidelijk dat de Heer werkelijk kan ingrijpen in onze werkelijkheid. Onverwacht tilde dat teken mij over alle kennis heen naar een zeker weten van zijn aanwezigheid. Dat bracht een voordien ongekende diepe vreugde. Ik bid dat je zoiets mag overkomen.

    Over Gods aanwezigheid zegt Jezus:

    Want een ieder, die bidt, ontvangt, en wie zoekt, vindt, en wie klopt, hem zal opengedaan worden. Matteüs 7,8

    Volgens Teresa van Avila behoef je de Heer van de hemel niet ver te zoeken:.

    De aanwezigheid van de Levende God Jezus, de Heer

    En mocht je soms niet weten
    waar je Mij zult vinden,
    dwaal dan niet van hier naar ginds,
    maar, als je Mij wilt vinden,
    moet je Mij zoeken in jezelf,
    want jij bent Mijn onderdak.
    Jij bent mijn thuis en plaats van rust,
    en daarom klop Ik altijd bij jou aan,
    als Ik in jouw gedachten,
    de deur gesloten vind.
    Buiten jezelf hoef je Mij niet te zoeken,
    want om Mij te vinden
    zal het genoeg zijn Mij te roepen:
    Ik zal dan altijd meteen bij jou zijn,
    en Mij moet je zoeken in jezelf.



  5. Annejo op 13-08-2015 om 21:03

    Uit het hart gegrepen. Gelukkig dat ik niet de enige ben.



  6. Jan op 12-08-2015 om 19:57

    Hoewel ik je mening waardeer en begrijp, ben ik het absoluut niet met je eens.

    Des te meer iemand moeilijke geloofsvragen uit de weg gaat omdat het zijn geloof schaadt, des te minder ik het geloof van deze persoon serieus neem. Op zoek blijven gaan naar antwoorden is een teken dat je je eigen overtuigingen blijft onderzoeken op waarheid. Zodra je hiermee stopt, zegt dat iets over hoe kritisch jij bent over jouw overtuigingen. En als je niet durft te kijken naar of je geloof echt waar is, dan heeft dit geloof weinig overtuigingskracht.

    Daarnaast zijn sommige dingen die je noemt wel degelijke belangrijk.

    Het is een beetje alsof ik zou zeggen: ‘Mensen, ik geloof dat ik koning van de wereld ben!’

    Vervolgens stelt iemand de vraag:’Uhm… Waar is het officiële document dan? Waar is je kasteel? En je Kroon?’

    Waarop ik antwoord:’Tjah.. Dat zijn zulke moeilijke dingen, daar ga ik me niet mee bezig houden. Ik vind het gevoel wat ik nu heb veel belangrijker. Ik ben koning mensen!’

    En als een overtuiging of geloof niet waar blijkt te zijn, of je weet het gewoon niet, is dit ook geen ramp toch?



  7. fokkezb op 12-08-2015 om 10:47

    Beste Wouter, bedankt. Ik kan mij er helemaal in vinden. Sinds een jaar of 4-5 zit ik in het zelfde schuitje… op zoek naar Jezus die op het water loopt in de hoop zelf ook de moed te hebben :)



  8. Ingeborg op 11-08-2015 om 15:02

    Herkenbaar en duidelijk denk ik zeker voor mij maar denk als mensen eerlijk naar zichzelf kijken dat meer mensen deze vraag echt weleens hebben……..mooi verwoord



  9. Tjeerd Baron op 11-08-2015 om 14:57

    Ach, dat geflirt met de secularisatie daar word ik toch wel zo moe van. Modieuze theologie. Lekker blijven aanmodderen en God aan het lijntje houden. En dat alles onder het mom dat het geloof authentieker is geworden. Nee, dank je wel. “I know that my Redeemer lives”, that’s the bottom line



    • Wouter van der Toorn op 11-08-2015 om 18:33

      Tjeerd, eerlijk gezegd voelt het alsof je het stuk niet hebt gelezen. En als je het wel gelezen hebt, dan heb je het hart erin niet gezocht. Jammer. Maar wees gezegend hoor. Je hebt het blijkbaar prima voor elkaar.



  10. Peter Overduin op 11-08-2015 om 14:07

    Kom een keer een bakkie dan als je in de buurt van Rotterdam bent. Lijkt me boeiend om wat te sparren over het proces waar we doorheen gaan en/of zijn gegaan.



  11. Inge op 11-08-2015 om 11:26

    Heel herkenbaar, Wouter! Mijn twijfel ging uiteindelijk nog verder, waarbij ik ‘God’ als een concept ging zien waarmee je levensvragen kunt beantwoorden. Mogelijke antwoorden. Net zoals elke religie mogelijke antwoorden aanreikt. Je kunt kiezen welk antwoord jou het beste past of kiezen om met vragen te leven. Kiezen voor een verzameling ideeën en uitgangspunten of kiezen voor “Ik heb geen idee”. Toen ik ging twijfelen aan de meest juiste leer, klampte ik me juist nog meer aan mijn nog resterende basis/kurkje vast, in mijn geval was dit God. Maar hoe meer ik hem zocht, hoe meer ik merkte dat mijn inzichten over wie hij zou zijn, verschilden als ik anders naar hem ging kijken. Ooit was hij voor mij een straffende God, later werd hij een zeer liefdevol en nabij God, en nog weer later keek ik naar beide versies (en alle mogelijke versies daartussen) en liet het voor wat het volgens mij is: versies van mogelijke antwoorden. Mogelijke concepten. Ik weet het niet. Ik weet niets.
    Misschien vind je mijn stukje ‘arrogantie’ op mijn website ‘ik ben aan afvallige’ interessant om te lezen? Ik denk dat je er veel in zult herkennen en ik ben benieuwd naar wat jij ervan vindt!

    Hartelijke groet,
    Inge



  12. Inge op 11-08-2015 om 10:58

    Hoi Wouter,

    Je woorden zijn zeer herkenbaar voor me en ook ik schreef onlangs een blog over ‘afvallig’ zijn. Ik denk dat mijn stukje ‘arrogantie’ je zal aanspreken, daarom ben ik zo vrij het hier te delen.

    Hartelijke groet,
    Inge



  13. anja op 11-08-2015 om 10:08

    “Sterkte Wouter”, God is nu juist mijn houvast, Hij laat mij niet vallen, ik zou mij geen raad weten. Einstein zei: “God dobbelt niet”.Hij had gelijk.God speelt scrabble.



    • arietheisens op 12-08-2015 om 15:12

      God dobbelt niet maar speelt Scrabble. Leuke vondst maar wat bedoel je er eigenlijk mee?



  14. Gerben van Dijk op 11-08-2015 om 09:02

    Hoi Wouter, ik heb nog nooit eerder gereageerd maar wat je meemaakt is heel herkenbaar. Uit ervaring kan ik je zeggen…het is eigenlijk heel gezond wat je meemaakt, ook al zie je nu een eventuele uitkomst nog niet.

    De frustraties die je opsomt, zijn ontstaan uit mensenhanden, daar is helaas weinig goddelijks aan. Sterker nog, de strijd onder christenen over alles wat wel of niet goed is, zorgt er juist voor dat mensen ‘van hun geloof vallen’. Het is vermoeiend, het is frustrerend en het helpt je zeker niet om dichtbij God te blijven. Het is dus precies het tegenovergestelde aan Gods bedoeling.

    Je geloof is niet gebaseerd op mensen en hun werk (zoals hierboven beschreven); althans dat zou niet zo moeten zijn. Je geloof is gebaseerd op Jezus en het feit dat Hij uit liefde gestorven én opgestaan is om ons allemaal te redden.

    Ik ben ervan overtuigd dat je, in het proces waar je inzit, al dat menselijk gedoe van je af gaat schudden, zodat je je (weer) volledig op God kunt richten. Uiteindelijk gaat het om God en jou. Daarna volgen pas andere mensen…

    In ieder geval veel wijsheid en doorzettingsvermogen gewenst in je zoektocht! Hou het doel in zicht :)



  15. Michael op 10-08-2015 om 21:01

    Ik ben een poos geleden ook van m’n geloof gevallen. Het was een langzaam en pijnlijk proces, maar het is het beste wat me ooit is overkomen. Wat je nu een crisis noemt kan heel goed een zegen zijn.

    Of je nu weer bij je geloof terug komt of niet, aan dingen twijfelen en andere wereldbeelden eerlijk zonder bevooroordeling bekijken kan je leven alleen maar voller maken.



  16. simonvangroningen op 10-08-2015 om 19:33

    Herkenning, zeker. Ik schreef er vandaag ook iets over. http://www.waarheid.info/waar-is-god/ En toch, en toch…Ik wil nog iets minder invullen dan jij volgens mij doet. Jij gaat invullen (zo zie ik dat tenminste) wat God allemaal niet belangrijk zou moeten vinden, of vindt. Daar maak je toch weer een nieuw godsbeeld mee? Mag Hij zelf bepalen wat Hij belangrijk vindt?! En dat in mensenharten uitwerken? Dat wij uit ons kooitje ontsnappen maakt het buiten nog niet veilig. Ik wil God helemaal niks voorschrijven. Ook niet wat er niet toe doet. Als Hij een nieuwe hemel en aarde wil maken waar vrede en gerechtigheid op woont laat ik het aan Hem over hoe die hemel en aarde ingericht zijn.Ik ben er ook klaar mee, met elkaar de liefdeloze maat nemen en met een keihard oordeel de hoek in te schoppen. Maar ik wil nog wel geloven dat de samenkomst van de gemeente de hoop van de wereld is. Deze dagen na de dood van Albert http://www.waarheid.info/albert-2/ ervaar ik dat van dag tot dag. Ik wil nog wel geloven dat Hij de Schepper is, die vanaf het begin het einde verkondigt. Ik geloof, tegen de klippen op, dat Hij het beter weet dan ik en wij allemaal. Ik veel meer vragen dan antwoorden. Maar ik blijf ze stellen. Ik laat Hem niet gaan tenzij dat Hij mij zegent.



  17. Sieger op 10-08-2015 om 19:29

    Bedankt voor dit eerlijke blog Wouter. En stop nooit met vragen stellen. Want er is geen absolute waarheid. Waarheid is een perceptie en die is voor iedereen anders. Denk voor jezelf en toets alles wat een ander je vertelt. Want niemand kent de waarheid. Iedereen kent alleen zijn eigen (perceptie van) waarheid. Galileo Galilei – Je kunt niemand iets leren, je kunt alleen iemand helpen het in zichzelf te vinden



    • simonvangroningen op 10-08-2015 om 19:42

      Er is wel absolute waarheid, alleen niemand kent die.



  18. Marc Volgers op 10-08-2015 om 19:11

    Mooi, herkenbaar. Maar wat over de mensen die in die ‘zeker weten’ fase blijven?



  19. Anco van Moolenbroek op 10-08-2015 om 18:03

    Zo herkenbaar. Van al die verworven waarheden word ik soms zo moe. Dan is het inderdaad verworden tot ballast die uit balans brengt. Dank voor je blog, Wouter!



  20. Marc Elders op 10-08-2015 om 17:55

    Mooi verwoord ‘Hart tot Hart’. En bijzondere en eerlijke blog Wouter!



  21. Rianne op 10-08-2015 om 17:52

    Heb je ‘Aan Gods hand door pijn en lijden’ van Tim Keller gelezen? Echt een aanrader. Geen snelle of makkelijke antwoorden, maar wel genoeg stof om over na te denken en om weer op je geloof te klimmen… Is de uitdrukking trouwens niet: ik ben van mijn geloof gevallen?



    • Wouter van der Toorn op 10-08-2015 om 18:50

      Ik gebruik “geloof” hier als een soort stoel of krukje waar je op kan gaan staan. En daar ben ik vanaf gevallen. Maar volgens mij klopt het idd dat ik het verkeerd heb opgeschreven. Dus… even gecorrigeerd.



  22. Hart tot Hart op 10-08-2015 om 17:21

    Met een crisis vallen zekerheden weg, maar komt er nabijheid voor terug.
    Niet meer achter antwoorden kunnen verschuilen, maar naaste en mens zijn en kind van God zijn. Hij laat Zich niet binden door onze schijnzekerheden, maar blijft de Onveranderlijke Aanwezige meer dan ooit..